Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12853 K.2025/4385

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bakırköy 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.06.2024 Tarihli ve 2023/490 Esas, 2024/230 Karar Sayılı Kararı

Davalı kısıtlının, vesayet makamının kesinleşen kararı ile ikametgahının Tatvan ilçesinde bulunduğunun karar altına alındığı ve vasi değişikliği talebinin değerlendirilmesi amacıyla dosyasının Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesine gönderildiği, Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesince verilen karar ile 11.01.2024 tarihinde kısıtlılığın devamı ile vasi Diyadin Daldagül'ün vasiliğinin kaldırılmasına, ...'ın 2 yıl süre ile vasi atanmasına karar verildiği, mahcurun ikametgahının Tatvan adresinde bulunduğunun kabul edildiği, kesin yetkiye tabi olmayan iş bu davada, cevap süresi içerisinde verilen dilekçe ile yapılan yetki itirazının, yasal sürede yapıldığı,

genel yetkili mahkemenin davalı ikametgahı mahkemesi olduğu, somut davada davalının Tatvan adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Tatvan 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.09.2024 Tarihli ve 2024/236 Esas, 2024/25 Karar Sayılı Kararı

Bakırköy 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/546 Esas, 2019/1457 Karar sayılı kararı ile davalıya kısıtlılık kararı verildiği ve Diyadin Daldagül' ün vasi tayin edildiği, 06.09.2023 tarihinde vasi değişikliğine izin kararı sırasında yetkisizlik kararı ile kısıtlının Tatvan adresinde ikamet ettiğinden bahisle, vesayet dosyasının Tatvan Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği, Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.01.2024 tarihli 2023/560 Esas, 2024/21 Karar sayılı kararı ile Diyadin Daldagül'ün vasiliğinin kaldırılmasına, ...'ın vasi olarak atanmasına karar verildiği,

Tatvan Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.01.2024 tarihli kararı ise eldeki dava tarihinden sonra olduğundan, dava tarihi olan 27.12.2023 tarihi itibariyle davalının vasisinin Diyadin Daldagül olduğu ve ilgili vasinin dava tarihi itibariyle adresinin Güngören/İstanbul olduğu, vesayet makamının Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, dava tarihinden sonra vasinin değişmesinin mahkemenin yetkisini etkilemeyeceği, genel yetkili mahkemenin davalı ikametgahı mahkemesi olduğu, somut davada davalının kısıtlı olması nedeniyle yerleşim yerinin kural olarak vesayet makamının bulunduğu yer olduğu,

aksi yönde verilmiş bir karar bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, araç mülkiyetinin tespiti ve satışına izin verilmesine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığından, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

3. Dosya kapsamından, davalı kısıtlının Bakırköy 2. Sulh Hukuk 12.11.2019 tarihli ve 2018/546 Esas, 2019/1457 Karar sayılı kararı ile vesayet altına alındığı ve dava tarihi itibariyle bu mahkemece vesayet dosyasının takip edildiği, dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine uygun olarak davalının yerleşim yeri olan Güngören ilçesinin bağlı bulunduğu Bakırköy Mahkemelerinde dava açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın, Bakırköy 15. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR