Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12913 K.2025/9196

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden reddine, davalı Hazine yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Hazine vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Hazine vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ili, ..., ... köyü, 104 ada 16 parsel sayılı taşınmazı 31.12.2009 tarihinde satın alma işlemi ile edindiği, müvekkilinin söz konusu taşınmazı edindiğinde herhangi bir takyidat veya sınırlama bulunmadığı, ancak ... Orman İşletme Müdürlüğünün 08.08.2011 tarih, ... 7658 sayılı yazısı ile orman alanı olarak şerh düşüldüğü, sonrasında ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/351 Esas sayılı dosyası ile müvekkilinin tapusunun iptal edildiğinden uğranılan zararın tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Orman İşletme Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yerin kesinleşmiş devlet ormanı sınırları içerisinde bulunduğunu, bu yere ilişkin olarak orman kadastro çalışmaları ilan edilerek itirazsız olarak kesinleştiğini, bu nedenle de ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen dava nihayetinde müvekkili lehine tescil kararı verildiği, kararın kesinleştiğini, davacının zarar talep etme hakkının bulunmadığını, davacının talebinin tapu sicilinin hatalı tutulduğuna dayandığını ancak müvekkilinin devlet tüzel kişiliğinden bağımsız ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğunu, orman kadastrosunun aleni ile davacının taşınmazı satın aldığı sırada bunu bilmemesinin mümkün olmadığını, buna rağmen de herhangi bir kadastro iptali davası açılmadığını savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan bu davada husumetin Orman Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Hazine yönünden davanın kabulü ile taşınmaz bedelinin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden tahsiline ve davalı ... yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, taşınmazın arazi niteliğinde hesaplanacaksa bile kuru arazi olarak nitelendirilmemesi gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, objektif değer artış oranının yetersiz uygulandığını, ağaç bedellerinin ödenmediğini, münavebe ürünlerinin hatalı olduğunu, taşınmazın değerinin dava tarihine göre hesaplanmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Hazine istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı sebebiyle davanın reddi gerektiğini, davanın koşullarının oluşmadığını, tapu iptaline ilişkin dosyada davanın ihbarı gerektiğini, belirlenen tazminatın fahiş olduğunu, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile zararın meydana geldiği tarih itibariyle arazi niteliğindeki taşınmaza resmi veri listesi esas alınarak, yöre koşullarına uygun münavebe ürünleri seçilmek suretiyle kuru arazi için % 5 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulanarak net gelir yöntemine göre değer biçilmesi isabetlidir. Taşınmazın konum ve özelliklerine göre uygulanan objektif değer artış oranı makuldür.

Ancak; hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın çıplak zemin bedelinin 11,77 TL olduğu halde 11,17 TL hesaplayarak bu değere taşınmazın konum ve özelliklerine göre % 100 oranında objektif değer artışı uygulanmak suretiyle 22,34 TL m² birim bedeli üzerinden hesaplama yapan bilirkişi raporuna karar verilmesi ve taşınmaz üzerindeki doğal yollarla oluşan orman ağaçlarının değerinin tazminat hesaplamasına dahil edilmesi de doğru görülmediğinden yeniden yapılan hesaplama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Hazine vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu ... ili, ..., ... köyü 104 ada 16 parsel sayılı taşınmaza davacının 31.12.2009 tarihinde alım yoluyla malik olduğu, Orman Genel Müdürlüğünün açtığı dava üzerine ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/351 Esas 2016/286 Karar sayılı dosyasında dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaline orman niteliği ile Hazine adına tescile karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin 24.10.2016 tarihinde kesinleştiği eldeki davanın 10.12.2019 tarihinde zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4.Dairemizin yerleşik içtihatları gereği, dava konusu taşınmazın değeri belirlenirken dava tarihi olan 10.12.2019 tarihine göre değerlendirme yapılması gerekirken, kesinleşme tarihi 24.10.2016 tarihi kabul edilerek değer belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,