Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13078 K.2025/8923

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedelsiz olarak yola terk edilerek kamulaştırmasız el atılan bölümlerin bedelinin tahsili ile bedele dönüştürülen davacılar payına takdir edilen karşılığın artırılmasına ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının muris ...'ın kendisinden evvel ölen ilk eşi ...'dan olma oğlu olduğunu, muris ...'ın 12 pay kabul edilen mirasında davacı ...'nün 1/12 pay ile hissedar olduğunu, bir kısmının davacıya ait bir kısmının da muris ...'a ait hâlen ... ilçe belediyesi hudutları içinde kalan taşınmazların o tarihte yetkili ve görevli belediye olan ...

İlçe Belediye Başkanlığı tarafından 2981/3290 sayılı Kanunlara istinaden resen ifraz edilerek imar uygulamasına tabi tutulduğunu ve ifraz sonucu teşekkül eden parsellerin 1988 yılında tapuya tescil edildiğini, davacının (kardeşleri ..., ... ve ... mirasçıları ile birlikte eşit hisselerle malik oldukları) ...

6 pafta, 410 parselin 1560/49000 hissesine tekabül eden 1562.87m²nin maliki olduğunu, ifraz ve imar uygulaması ile 172.45 m² yerin ise bedele dönüştürüldüğünü, muris ...'ın maliki olduğu ...

6 pafta 325 parselde 1309.00 m² hissesinden, 144,44 m² düzenleme ortaklık payı kesildikten sonra 1164,56 m² yer alması gerekirken zemin ve hisse durumuna göre 875.00 m² alanlı 97 ada 2 parselin muris ... adına tapuya tescil edildiğini, eksik tahsis edilen 289.60 m²lik yerin ise bedele dönüştürüldüğünü, muris ...'ın maliki olduğu Esenler 183 parseldeki 633/5940 hisseye tekabül eden 633.00 m² hissesinin de 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 35 inci maddesine göre belediyece resen bedelsiz olarak yola terk edildiğini, bu durumun ...

Belediyesi Başkanlığınca cevaben bildirildiğini, muris ...'ın ... 325 parselde, ifrazdan önce 2.110.00 m² hissesi bulunduğunu, bu hissenin 801.00 m²sinin bedelsiz yola terkin edildikten sonra, kalan 1309 m²sinin ifraz edilerek 289,60 m²lik alanın bedele dönüştürüldüğünü, 325 parselde ayrıca 821 m² yerin bedelsiz yola terkin edildiğini, 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre imar uygulaması ile düzenleme ortaklık payı kesintisi dışında resen bedelsiz terk yapılamayacağı gibi,

bedele dönüştürülmede de bedel takdirlerinin 2942 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılması ve malike veya mirasçılarına noter vasıtasıyla tebligat gönderilmesi mecburiyeti olduğunu belirterek davacının 1/4 oranında hissedarı olduğu ... ilçesi 6 pafta 410 parselin bedele dönüştürülen,

ancak bedeli ödenmeyen 15,40 m²lik yere ve muris ...'ın maliki olduğu ... ilçesi 6 pafta 325 parselde bedele dönüştürülen 289,60 m² ile yine bu parselde bedelsiz yola terk edilen 801 m² yere ve ... ilçesi 183 parselde bedelsiz yola terk edilen 633 m² yere kamulaştırmasız el atılması sebebi ile taşınmazların dava tarihindeki bedeli karşılığı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere kamulaştırmasız el atma bedelinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tazmini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ilk el atan belediyeye değil, hâlen taşınmazı elinde bulunduran idareye yöneltilmesi gerektiğini belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini savumuştur.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

2981/3290 sayılı Kanunlara istinaden yaptığı imar uygulamasında hukuka aykırılık bulunmadığını, 410 parselde bedele dönüştürülen 15,40 m² yerin takdir edilen bedelinin ödenmesi için makbuz düzenlendiğini ve ödemesinin yapıldığını, 325 parselde imar uygulamasından sonra eksik tescil edilen 289,60 m² yerin bedele dönüştürüldüğünü, takdir edilen bedelin ilgilisine ödenmek üzere makbuz düzenlendiğini, murisin ayrıca 183 parseldeki 633 m² hissesini 2942 sayılı Kanun’un 35 inci maddesine göre bedelsiz olarak rızası ile Belediye lehine terk ettiğini bu sebeple herhangi bir el atma bulunmadığını,

hak düşürücü sürenin ve on yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, ifraz işlemlerinde de hukuka aykırı bir durum bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 12.11.2015 tarihli ve 2012/540 Esas, 2015/571 Karar sayılı kararı ile davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmitir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 12.11.2015 tarihli ve 2012/540 Esas, 2015/571 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davacıların murisi ...'ın dava konusu 183 ve 325 parsel sayılı taşınmazlardaki paylarını dosya içerisindeki özel parselasyon krokisine göre, muhtelif tarihlerde 3 üncü kişilere sattığı ve bu satışlar sırasında 325 parsel sayılı taşınmazın 801 m²sini.

183 parsel sayılı taşınmazın ise 633 m²sini rızasıyla yola terk etmesi nedeniyle, imar uygulaması sırasında bu bölümlerin bedelsiz olarak yola terk edildikleri anlaşılmakla, bu bölümlere ilişkin davanın reddine karar verilmesi, dava konusu 325 parsel sayılı taşınmazda bedelsiz yola terk yapıldıktan sonra ikinci kez düzenleme ortaklık payı kesilemeyeceğinden, bu parselde davacı murisine isabet eden 1309 m²lik bölümden düzenleme ortaklık payı olarak kesilen 144,44 m²lik bölümün bedeline hükmedilmesi.

410 parsel sayılı taşınmazın bedele dönüştürülen 15,40 m²lik bölümü ile 325 parsel sayılı taşınmazın bedele dönüştürülen 289,60 m²lik kısımları yönünden ise 2942 sayılı Kanun'un geçici 6 ncı maddesinde değişiklik yapan ve 6487 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi ile ile getirilen hüküm uyarınca taşınmazın ipotek veya uygulama tarihindeki niteliği esas alınmak suretiyle bedele dönüştürülen davacı payının o tarihteki karşılığı tespit edildikten sonra, bu bedele 3095 sayılı Kanun'da belirtilen kanuni faiz oranı uygulanmak suretiyle dava tarihine güncellenerek bedel tespiti için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması,

harç ve vekâlet ücretinin maktu olarak hüküm altına alınması gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen ikinci kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas bilirkişi raporunun eksik ve hatalı incelemeye dayandığı gibi muris ...'ın diğer mirasçılarının Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/448 Esas, 2015/254 Karar sayılı dosyasıyla ikame ettiği konusu aynı olan dosyada, davanın kabulü kararının yine Yargıtayca bozulduğunu, ancak Mahkemenin kararında direnmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.04.2021 tarihli ve 2020/5-384 Esas, 2021/446 Karar sayılı ilamıyla direnme kararının yerinde bulduğunu ve muris ...'a ait 183 ve 325 parseller yönünden el atma olgusunun gerçekleştiği,

kesin hükümle hüküm altına alındığı ve her ne kadar Mahkeme, Yargıtay'ın bozma kararına karşı direnmemişse de artık murisin diğer mirasçılarının açtığı aynı konulu davada ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyasında verilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı ile davalı lehine kazanılmış herhangi bir usuli haktan bahsetmek mümkün değildir, zira Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararların