Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13399 K.2025/5231

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 9. İş Mahkemesinin 08.05.2024 Tarihli ve 2024/51 Esas, 2024/180 Karar Sayılı Kararı Davacının işlemlerinin İstanbul Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yürütüldüğü ve davalı Kurum vekili tarafından cevap dilekçesinde öncelikle yetki itirazında bulunulduğu ve yetki itirazının süresi içerisinde yetkili mahkemenin de gösterilmesi suretiyle usulüne uygun yapılmış olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bakırköy 47. İş Mahkemesinin 23.10.2024 Tarihli ve 2024/123 Esas, 2024/237 Karar Sayılı Kararı

Eldeki davanın kurum işleminin iptali istemine yönelik olduğu, davalı kurum vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, yetki itirazının ileri sürüldüğü ve yetkili mahkemenin İstanbul İş Mahkemeleri olduğunun bildirildiği, kesin yetkinin bulunmadığı somut uyuşmazlık yönünden Bakırköy İş Mahkemeleri yönünden herhangi bir yetki itirazının bulunmamasına (yetki itirazında yetkili mahkeme olarak İstanbul İş Mahkemelerinin bildirilmesine) rağmen, yetkisizlik kararında Bakırköy İş Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtilerek dosyanın gönderildiği, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan kurum işleminin iptaline yönelik eldeki davada yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı, bu nedenle mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, yetkili mahkeme, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının merkezinin bulunduğu Ankara Mahkemeleri veya davacının işlemlerini yürüten şubenin bulunduğu yer mahkemeleridir. Dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, İzmir ilinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmişse de davalının cevap dilekçesinde yetkisiz olan İstanbul İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiği, davalının usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan İzmir 9. İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR