Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13483 K.2025/10173

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3485 ada 1 parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin davacıya ait olduğu, taşınmaza asfalt yol yapılmak suretiyle davalı tarafından fiilen el atıldığı, fiilen el atılan kısmı dışında kalan fiilen kullanımı mümkün olmayan ve imar planı gereği de davalı idarelerin sorumluluğunda bulunan kısımlardan da yararlanmanın mümkün olmadığını, bu nedenle taşınmazın bu kısımlarının da proje bütünlüğü ilkesi de dikkate alınarak bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle taşınmazın imar planında eğitim tesis alanında kalması itibarıyla müvekkili idarenin kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun olmadığını, dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığını ve kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza müvekkili idarece fiilen el atılmadığını ve ayrıca da plan yapma ve uygulama yetkisinin belediyeler ile valiliklere ait olduğunu belirterek davanın reddini talep etmektedir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.10.2021 tarihli ve 2021/71 Esas, 2021/303 Karar sayılı kararı ile davalı ... hakkında açılan davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.10.2023 tarihli ve 2021/3041 Esas, 2023/1813 Karar sayılı kararı ile İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile gerekçeli kararın hüküm fıkrasının tescile ilişkin bendi düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 05.10.2023 tarihli ve 2021/3041 Esas, 2023/1813 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar ile davalı ... vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu; dava konusu taşınmazın paydaşı tarafından açılan Dairemizin 2024/495 Esas sayılı dosyası ile denetimden geçen Bursa 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/88 Esas, 2020/735 Karar sayılı dosyasında dava konusu taşınmazın 161.66 m² lik kısmına davalı ... tarafından el atıldığı kabul edilerek hüküm kurulduğu ve davalı idarenin dava konusu taşınmazda paydaş haline geldiği gözetildiğinde ve eldeki dosyada hükme esas alınan 07.06.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen 161,66 m²lik bölümdeki asfalt taşlarının yer yer söküldüğü ve parsel kenarına yığıldığı belirtildiğine göre,

dava taşınmazın 161.66 m²lik bölümüne davalı ... Başkanlığınca el atıldığının kabulü ile adı geçen davalı idare hakkında açılan davanın kabulü yerine yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olduğundan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 18.09.2024 tarihli ve 2024/1751 Esas 2024/1706 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerden alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, en yüksek oranda faiz uygulanması gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,