Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13619 K.2025/10166

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu Ankara ili, ... ilçesi, ...

245, 246 ve 250 ( yeni 1002B ve 80158 ada 3 parseller) pasif maliki "... oğlu ..." iken, Ankara 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.05.1973 tarihli ve 972/357 Esas, 973/592 Karar sayılı ...'e ait veraset ilamı kararına dayanarak 06.01.1975 tarihli ve 188 yevmiye ile intikal işlemi yapıldığını, ancak ...'e ait veraset ilamında '... kızı ...'nın kocası ...'ın mirasçı bırakmadığı" düşünülerek ...'ın mirasçıları olmasına rağmen, mirası hatalı olarak Hazine'ye bırakıldığını, bunun üzerine taraflarınca Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/331 Esas sayılı dosyasına kayden görülen verasetin iptali davası açıldığını,

Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.09.2015 tarihli ve 2014/331 Esas, 2015/304 Karra sayılı kararı ile davanın kabulüne dair kararın Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 27.09.2016 tarihli ve 2015/17212 Esas, 2016/7554 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiğini, müvekkillerinin kök murisi ... hissesine tekabül eden toplam 18.100 m²lik hissenin ...

10002 parsel sayılı taşınmazda bulunduğunu, dava konusu taşınmazın halihazırda ... tarafından fiilen kullanıldığını, kamulaştırma işlemi yapılmadığından kamulaştırmasız elatmaya dayalı tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, tapuda malik olunmadığından işbu davanın açılamayacağını, tescil davasının açılması gerektiğini, kamulaştırmasız el atmadan bahsedilemeyeceğini, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılması gerektiğini, tazminat miktarının gerçek değerin çok üzerinde belirlendiğini, yüksek değerli taşınmazın emsal alındığını, emsal karşılaştırmasının uygun yapılmadığını, davacılara ve diğer hessedarlara özdeş nitelikte taşınmaz verilmesi için çalışmalara başlandığını, sonucun beklenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisi ... oğlu ... adına 1951 yılında tapulama ile tescil edilen ... köyü 245, 246 ve 250 parsel sayılı taşınmazların malikin ölümü üzerine Ankara 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.05.1973 tarihli ve 972/357 Esas, 973/592 Karar sayılı ...'e ait veraset ilamı kararına dayanarak 06.01.1975 tarihli ve 188 yevmiye ile intikal işlemi yapıldığı, ancak ...'e ait veraset ilamında '... kızı ...nın kocası ...'ın mirasçı bırakmadığı" gerekçesi ile ...'ın mirasının Hazine'ye bırakıldığı ve tescilin sağlandığı,

... mirasçıları tarafından Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/331 Esas sayılı dosyasına kayden görülen verasetin iptali ve yeni veraset ilamı verilmesi istemli davanın mahkemenin 14.09.2015 tarihli ve 2014/331 Esas, 2015/304 Karra sayılı kararı ile kabulüne dair kararın Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 27.09.2016 tarihli ve 2015/17212 Esas, 2016/7554 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, dava konusu taşınmazların 5376/26880 hissenin kesinleşmiş mahkeme kararı ile davacılara ait olduğunun belirlendiği,

bu arada parsellerin tevhit işlemine tabi tutularak tapu müdürlüğünün 15.07.2015 tarihli ve ... yevmiye sayılı işlemi ile ... köyü 10001 parsel sayılı taşınmaza gittiği, ... köyü 10001 parsel sayılı taşınmazın ise 24.07.2015 tarihli ve 48423 yevmiye numaralı ifraz işlemi ile ... köyü 10002, 10003, 10004, 10005 ve 10006 parsel sayılı taşınmazlara gittiği, davacıların kök murisinden ... hissesine ...

245 parseldeki 18.900 m² taşınmazın 5376/26880 hissesine tekabül eden 3.780 m², 246 parseldeki 44.300 m² taşınmazın 5376/26880 hissesine tekabül eden 8.860 m², 250 parseldeki 27.300 m² taşınmazın 5376/26880 hissesine tekabül eden 5.460 m² olmak üzere toplam 18.100 m² hissenin ...

10002 parsel sayılı taşınmaz içinde kaldığı, Hazine adına kayıtlı taşınmazın askeri alan içinde ağaçlık ve askeri eğitim alanı olarak kullanıldığı, kuvvet komutanlığından izin almadan dava konusu parsellere giriş izni verilmediği,

bu surette taşınmaza fiilen el atma olgusunun gerçekleştiğini, dava konusu ... ilçesi, ... köyü 245, 246 ve 250 parsel sayılı taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak Aralık 2020 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 4.310 TL/ m² birim bedelde, aynı bölgeden Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin denetiminden geçerek kesinleştiği de dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığından istinaf başvurusunun essatan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacılara ve diğer hissedarlara özdeş taşınmaz verilmesi çalışmalarına başlandığına ilişkin husus haricinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek, davacılardan sadece ... ve .... yönünden hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın tapu kaydında ... Mahallesinde bulunmasına karşın, mahkemece hüküm fıkrasında taşınmazın, infazı zorlaştırıcı şekilde ... olarak gösterilmesi hususu kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereğince; temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının, (1) numaralı bendinde yer alan "..." kelimesinin çıkartılması, yeri “...” kelimesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,