Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13636 K.2025/10768

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davalarda davalılardan ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, asıl ve birleştirilen davalarda davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... vekilince istinaf edilmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen davalarda dava dilekçelerinde özetle; müvekkillerinin Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 41495 ada 1 nolu parselde hisse maliki olduğunu, dava konusu taşınmazın imar planında Sosyal Kültürel Tesis Alanı olarak ayrıldığını ancak herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadığını, her hangi bir bedelde ödenmediğini belirterek belirlenecek tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl ve birleştirilen davalarda davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın yerinde olmadığını, davacının dava konusu taşınmaz üzerinde tasarruf hakkının kısıtlanmadığını, müvekkili idare tarafından dava konusu taşınmaz üzerinde kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma işlemi yapılmadığı, taşınmazın “... Sosyo-Kültürel Tesis Alanı” olarak ayrıldığından kamulaştırmasına gerek de kalmadığı, hissedarların bir araya gelerek plan notları doğrultusunda parsel üzerinde yapılaşmaya gidebileceklerinden dolayı muhatabın davalı ... olmadığını belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

2. Asıl ve birleştirilen davalarda davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görev, süre, husumet itirazında bulunarak, açılan davanın yerinde olmadığını, parsele ilişkin herhangi bir kamulaştırma kararlarının bulunmadığı ve alım satıma engel herhangi bir durumun söz konusu olmadığı, parselde fiili el atmanın bulunmadığını, dava konusu alanın kamulaştırılması ile ilgili Büyükşehir Belediyesinin herhangi bir görev veya sorumluluğu bulunmadığı, tazminat davasının da yersiz olduğunu belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davalarda davalılardan ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine,asıl ve birleştirilen davalarda davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; fiilen el atmanın olmadığı, taşınmazın ... sosyo kültürel tesis alanı olarak ayrıldığı ve kısıtlama olmadığı, fiilen el atmanın bulunmaması nedeniyle idari yargının görevli olduğu, davanın reddi gerektiği, birleşen dava dosyalarında taraf olmadıkları ve bedele hükmedilemeyeceğini, sorumluluğun ilçe belediyesine ait olduğu, raporun yetersiz bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 41495 ada 1 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline dair mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanuna aykırılık bulunmadığı belirtilerek ve dava konusu taşınmazın tapu kaydında mevcut ...

Genel Müdürlüğü lehine tesis edilmiş irtifak haklarının kadastral bir kısım parseller üzerinde tesis edildiği, yapılan imar uygulaması sırasında irtifak şerhlerinin aynen davaya konu taşınmazın tapu kaydı üzerine taşındığı ve şerh verildiği, ...

Genel Müdürlüğü tarafından davaya konu 41495 ada 1 parsel üzerinde tesis edilmiş bir irtifak hattının mevcut olmadığı belirtildiğinden tespit edilen bedele uygulanacak bir irtifak hakkından kaynaklı değer düşüklüğü bulunmadığından İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 41495 ada 1 nolu parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında sosyo kültürel tesis alanında kalan taşınmazın 6745 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1 ve 7421 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesiyle eklenen son cümlesi uyarınca bedelinin alınan rapor uyarınca davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığın'a aşağıda yazılı kalan harçların istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,