Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/14185 K.2025/9201

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili, ..., ... köyü 2944 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlara kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar hakkında, müvekkil idarece ... Doğalgaz Boru Hattı güzergahında kalan Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün 26.02.1987 tarih ve 352/2 sayılı kamulaştırma kararı alındığını, akabinde o dönemki mevzuat olan 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu (2942 sayılı Kanun) çerçevesinde Kıymet Takdir Komisyonu oluşturularak belirlenen kamulaştırma bedeli 11.05.1987 tarihinde ...

Bankası'na ... no.lu makbuz ile yatırıldığını, ardından kamulaştırma evraklarının ... Noterliği'nin ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile hak sahiplerine tebliğ edildiğini, ayrıca adresi bulunamayan ve noter aracılığıyla tebligat yapılamayanlar için bu kez 17.04.1989 tarihli ...

Gazetesinde ilan yoluyla tebligat yapıldığını, Davacı ...’e kamulaştırma evraklarının “bizzat kendi imzasına” 16.12.1987 tarihinde tebliğ edildiğini, davacıların murisine yapılan tebligata göre davacıların kamulaştırma işleminden haberdar olduğu ve dava açma süresi olan 30 günlük sürenin geçirilmiş olduğu, bu nedenlerle davacının haksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıya kamulaştırma evrakının tebliğ edilmediğini, dosyaya sunulan tebligat evrakının hukuken değer taşımadığını, kamulaştırma bedelinin ödendiği de idarece kanıtlanamadığından kamulaştırma işleminin kesinleşmesinin mümkün olmadığından kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atma hukusal nedenine dayanılarak dava açılabilmesi için öncelikle ortada geçerli bir kamulaştırma işleminin bulunmaması gerektiğini, davalı idare, dava konusu taşınmaza ilişkin kamulaştırma evraklarını sunmuş olup malik adına noter tebliğ belgelerine göre kamulaştırma evraklarının Çatalca Noterliği'nin ihtarnamesi ile bizzat tebliğ edildiği, tebliğ hususunun noter mührü taşıyan davalı resmi kurumun evraklarından görüldüğü,

aksini ispat külfetinin davacı tarafta olduğu anlaşılmakla, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş olmasında usul ve kanuna aykırı bir husus görülmediğinden ve kamu düzenine aykırı başkaca bir husus tespit edilmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 2942 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi uyarınca hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi açısından usulüne uygun tebligatla başlar. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacıya kamulaştırma evrakları usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşıldığından işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,