Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/14187 K.2025/8962

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 16 ada 1, 37 ada 1, 205 ada 1, ... Mahallesi 322 ada 4, 324 ada 1 ve ... Mahallesi 319 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara davalı ... tarafından el atıldığını belirterek taşınmazların bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacılar vekili 02.10.2017 tarihli dilekçesi ile ... Başkanlığı ve Maliye Hazinesini davaya dahil etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki, husumet ve hak düşürücü süre itirazında bulunmuş, davasının esasına ilişkin olarak ise, Tapu Müdürlüğü kayıtlarında yapılan araştırmalarda dava konusu taşınmazlarda davacıların adlarına rastlanmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini, aksi takdirde kamulaştırmasız el atma bedelinin belirlenmesinde benzer nitelikteki taşınmazlar hakkında açılmış başka davalarda düzenlenmiş olan bilirkişi raporlarının nazara alınarak değer tespiti yapılmasını talep etmiştir.

2. Dahili davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların ...'dan 1989 yılından sonra zorunlu göçe tabi tutulan soydaşlarımızın iskanı amacıyla inşa edilen göçmen konutları ve bu amaçla ayrılan taşınmazları kapsadığını, 5286 sayılı Kanun kapsamında dava konusu taşınmazlara ilişkin müvekkili idarenin hiçbir yetki, görev ve sorumluluğunun bulunmadığını beyanla müvekkili yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddini talep etmiştir.

3. Dahili davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların hiçbir zaman Hazine adına tescilli taşınmaz olmadıklarını, bu taşınmazların Toprak ve İskan Müdürlüğünce bedelsiz olarak göçmenlere dağıtıldığını, yapılan bu işlemlerin müvekkili ile ilgilisinin olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Başkanlığı ve Maliye Hazinesi aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine davalı ... hakkında açılan davanın ise kabulü ile taşınmazlar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde;davanın husumetten reddinin gerektiğini, 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunu’nun(5286 sayılı Kanun) geçici 1 inci bendinin f fıkrası ve 2510 sayılı İskan Kanunu’nun (2510 sayılı Kanun) 1 inci ve 23 üncü maddesi gereğince sorumlu idarenin ... Başkanlığı olduğunu, bilirkişi raporunda belirlenen bedel ile Mahkemenin hüküm altına aldığı bedel arasında çelişki olduğunu, emsal incelemesinin usulüne uygun yapılmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...

Valiliğinin 21.07.1967 tarihli ve Toprak İskan Müdürlüğünün 3817 sayılı yazısına bağlı temlik cetvelleri gereğince, göçmenlere tahsis edilen dava konusu taşınmazlar için sorumluluk Toprak İskan Müdürlüğüne ait iken, 22.05.1985 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile sorumluluk Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne,

13.01.2005 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun‘un Ek 1 inci maddesi ile Köy Hizmetleri Müdürlüğünün kaldırılmasının ardından Ek 2 inci maddesi ile belirtilen hizmetlerle ilgili İstanbul ili sınırları dahilinde sorumluluğun ... devredildiği, dava konusu taşınmazların aynı Kanun’un geçici 1 nci maddesinin (f) bendi ile diğer davalı ...

Başkanlığına devredilen taşınmazlar kapsamında bulunmadığı anlaşıldığından,davalı ... Başkanlığına husumet yöneltilmesinin yerinde olduğu belirtilerek, kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmazlara mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer belirleyen bilirkişi raporuna göre tespit edilen bedelin davalı ...

Başkanlığından tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi bilirkişi raporunda pay hesabı yönünden yapılan maddi hatanın resen hesaplama yapılmak sureti ile düzeltilerek davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrarla,davanın öncelikle husumet ve hak düşürücü nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca belirlenen bedelin fahiş olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. ...

Valiliğinin 21.07.1967 tarihli ve Toprak İskan Müdürlüğünün 3817 sayılı yazısına bağlı temlik cetvelleri gereğince göçmenlere tahsis edilen dava konusu taşınmazlar için sorumluluk Toprak İskan Müdürlüğüne ait iken 22.05.1985 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile sorumluluğun Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne 13.01.2005 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ek 1 inci Maddesi ile Köy Hizmetleri Müdürlüğünün

kaldırılmasının ardından ek 2 inci maddesi ile belirtilen hizmetlerle ilgili İstanbul ili sınırları dahilinde sorumluluğun ... Belediye Başkanlığına devredildiği, dava konusu taşınmazların aynı Kanun‘un geçici 1 inci maddesinin (f) bendi ile diğer davalı ... Başkanlığına devredilen taşınmazlar kapsamında da bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... Başkanlığına husumet yöneltilmesi yerindedir.

3. Dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 16 ada 1, 37 ada 1, 205 ada 1, ... Mahallesi 322 ada 4, 324 ada 1 ve ... Mahallesi 319 ada 1 parsel sayılı taşınmazların, ...

Valiliğinin 21.07.1967 tarih ve Toprak İskan Müdürlüğünün 3817 sayılı yazısına bağlı temlik cetvelleri gereğince, 2510 sayılı Kanun kapsamında 23.03.1968 tarihli ve ... yevmiye sayılı işlem ile göçmenlere tahsis amacı ile yapılan ifraz işlemi sonucu, taşınmazlardan yol payı kesintisi yapıldıktan sonra davacılar ve murislerinin taşınmazlarda bulunan hisselerine karşılık muhtelif ada ve parsel sayılı taşınmazlardan hisselendirildikleri ancak ifraz sonrası oluşan parsellerden verilen miktarlardan, davacıların önceki hisse miktarları ve yol payı kesintisi düşüldüğünde,

ifraz sonrası oluşan parsellerde davacılar adına tahsis edilen yüzölçümlerinde eksik alan miktarlarının belirlendiği, eksilen yüzölçümleri için davacılara veya murislerine herhangi bir bedel ödenmediği gibi bu kısımlar için herhangi bir parselden de pay verilmediği gözetildiğinde yapılan işlemin kamulaştırmasız el atma olarak değerlendirilmesi sureti ile taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ...

Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,