Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/2845 K.2024/9318

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi 110 parsel (ifraz ve yenilemeyle Yunus Emre Mahallesi 22214 ada 13 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, kamulaştırmadan arta kalan kısmın da kamulaştırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.10.2013 tarihli ve 2013/92 Esas, 2013/533 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 04.10.2013 tarihli ve 2013/92 Esas, 2013/533 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince duruşmalı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda kararın onanmasına karar verilmiştir. 3.Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri karar düzeltme başvurusunda bulunmuştur.

4. Dairemizce yapılan karar düzeltme incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın ve içinde bulunduğu bölgenin ileride imar uygulamasına tabi tutulması halinde kesilmesi gereken düzenleme ortaklık payı oranının ve dava konusu taşınmazın çevresinde düzenleme görmüş parseller var ise bunlardan kesilen düzenleme ortaklık payı oranları ile bunlara ilişkin bilgi ve belgeler Belediye İmar Müdürlüğünden sorularak alınacak cevaba göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden dava konusu taşınmazın emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen metrekare birim fiyatından %40 oranında düzenleme ortaklık payı düşülmek suretiyle hesap yapan rapor doğrultusunda

eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, dava konusu taşınmazın bulunduğu Bornova ilçesi, ...

Mahallesinde benzer yüzölçümlü ve değerlendirme tarihine yakın zamanlarda emsal satışların bulunması doğal olduğu halde, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu yönteme uyulmadan başka bir ilçede bulunan taşınmaz emsal alınmak suretiyle değer biçildiğinden yapılan karşılaştırmanın inandırıcı bulunmadığı, dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmının yüzölçümü ve geometrik şekli nazara alındığında kullanılamaz hale geldiği anlaşıldığından bu bölümün de bedeline hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi gerekçesiyle karar düzeltme isteminin kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 02.03.2021 tarihli ve 2018/160 Esas, 2021/94 Karar sayılı kararı ile kamulaştırma fark bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 02.03.2021 tarihli ve 2018/160 Esas, 2021/94 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda.

14.01.2021 tarihli celsede 2942 sayılı Kanun’da belirtilen onbeş günlük süre yerine iki haftalık kesin süre verilmesi nedeniyle adı geçen Kanun’a uygun verilmiş bir süre olmadığından, davacı idare vekiline tespit edilen kamulaştırma bedelinin depo edilmesi için onbeş gün süre verilmesi, tespit edilen bedel bloke edilmez ise ikinci kez onbeş günlük süre verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi; davacı idare vekili tarafından sunulan banka dekontlarına göre davacı idarenin karar tarihinden sonra 10.09.2021 ve 18.02.2022 tarihlerinde depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından,

tarafların beyanları sorularak ve usul ekonomisi de gözetilerek işin esasına girilip bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazdan uzak mesafede bulunduğunu ve farklı özelliklere sahip olduğunu, taşınmazın metrekare birim bedelinden %40 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılması gerektiğini, kamulaştırmadan arta kalan alan için değer azalışı uygulanmaması gerektiğini, arta kalan alanın müvekkili idare adına tesciline ilişkin hüküm kurulmamasının hatalı olduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, bu durumun müvekkillerinin mülkiyet haklarının ihlali niteliğinde bulunduğunu, taşınmazın konumu itibarıyla kıymetli bir bölgede yer aldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Arsa niteliğindeki İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi 110 parsel (ifraz ve yenilemeyle Yunus Emre Mahallesi 22214 ada 13 parsel) sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yöntem itibarıyla isabetlidir.

3. Buna karşın; aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza yaklaşık 100 metre mesafede yer alan 93 parsel sayılı taşınmaz için İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/34 Esas, 2018/85 Karar sayılı dosyasında 20.02.2013 değerlendirme tarihi itibarıyla 1.082 TL/m² değer biçildiği ve bu parsele ilişkin kararın Dairemiz denetiminden geçerek onandığı dikkate alındığında, dava konusu taşınmaz için aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 562 TL/m² değer biçilmesi suretiyle yakın konumda bulunan parsele ilişkin bedelden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru değildir.

4. Dava konusu taşınmazda 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları sonucunda taşınmazın ada ve parsel numarası ile yüzölçümünün değiştiğinin tespit edildiği gözetildiğinde; yenileme sonucu oluşan yeni tapu kaydı ile yeni kadastro krokisi ilgili Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüklerinden getirtilip, yeni duruma göre kamulaştırılan alanın ölçekli kroki üzerinde gösterilmesi için fen bilirkişisinden ek rapor alınarak, kamulaştırma bedelinin yenileme sonrası oluşan yüzölçümüne göre yeniden tespiti sağlanmadan eksik incelemeyle ve infazda tereddüt oluşturacak şekilde eski parsel numarası üzerinden karar verilmesi hatalıdır.

VI. KARAR