Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3637 K.2024/9584

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare dava dilekçesinde özetle; Nevşehir ili, ..., ... 252 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin, davacı idarenin istimlak ettiği değerin çok üstünde olduğunu, taşınmazın ana cadde üzerine Kurşunlu Camii külliyesinin yanında olduğunu, bunun dikkate alınması halinde taşınmazın değerinin çok daha yüksek çıkacağını beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece 14.04.2011 tarihli ve 2009/15 Esas, 2011/85 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 14.04.2011 tarihli ve 2009/15 Esas, 2011/85 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi sonucunda; bilirkişi kurulunca somut emsal alınan taşınmazın yüzölçümü satış akit tablosunda 325 m² iken 455 m² kabul edilmesi doğru olmadığı gibi 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi gereği düzenleme ortaklık payının düşülmemesi ve dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten, karar tarihine kadar tespit edilen kamulaştırma bedeline faiz uygulanması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 09.06.2015 tarihli ve 2014/437 Esas, 2015/353 Kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 09.06.2015 tarihli ve 2014/437 Esas, 2015/353 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; bozma kararına uyulmasına karar verilmişse de gereklerinin yerine getirilmediğini, dava konusu taşınmaz kadastro parseli, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda emsal kabul edilen taşınmaz ise imar parseli olup emsal karşılaştırması sonucu tespit edilen bedelden düzenleme ortaklık payı oranı düşülmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuş ise de gerekçesi gösterilmeden düzenleme ortaklık payı düşülmeden hesaplanan bedel üzerinden kabul kararı verilmesi ve davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; alınan bilirkişi raporlarında tespit edilen bedelin sürekli arttığını, kıymet takdir raporunda takdir edilen bedel ile aralarında fahiş fark olduğunu, bilirkişi raporunda düzenleme ortaklık payı kesintisi yerine getirilmiş olsa da en yüksek rapor üzerinden düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığını, Yargıtay hem düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmasını hem de en yüksek bilirkişi raporu üzerinden karar verilmesini ayrı ayrı hukuka aykırı bularak bozmuş olmasına rağmen sadece düzenleme ortaklık payı kesintisine dair hüküm yerine getirilmiş olup düşük olan rapora değil yüksek olan rapora göre karar vermiş olması nedeniyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın şehrin en işlek yerinde olduğunu, tespit edilen bedelin düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın imar uygulaması gördüğünü ve düzenleme ortaklık payı kesildiği hâlde, yeniden yapılan kesintinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının ilgili bölümleri.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Nevşehir ili, ..., ... 252 ada 1 parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Mahkemece tespit edilen bedele ilk karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken, son karar tarihine kadar faiz işletilmesi doğru görülmemiştir.

5. Davacı idarece fazla depo edilen bedelin iadesine karar verilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinin 7 nci bendi gereğince kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalılar vekilinin tüm, davacı daire vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme karar,

a) 2 nci bendinde yazılı "karar tarihi olan 04.04.2023" ibaresinin çıkarılması, yerine "ilk karar tarihi olan 14.04.2011 " tarihinin yazılması,

b) Ayrı bent olarak '' Davacı idarece fazla depo edilen 105.122,73 TL kamulaştırma bedeli davalılara ödenmişse varsa ödendiği tarihe kadar işlemiş neması ile birlikte davalıdan alınarak davacı idareye verilmesine, davalıya ödenmemişse varsa neması ile birlikte davacı idareye iadesine " yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,