Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4261 K.2025/10007

Taraflar arasındaki dava 221 sayılı Kanun hükümleri uyarınca taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım davalılar ve bir kısım davalılar kayyımı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... Ada 1 nolu parsel sayılı taşınmazın ... Hava alanı ... Tevsii yapımı amacıyla 1954 yılında kamulaştırılmasına ilişkin olarak el atıldığını, 3.960,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 624/768 hissesine karşılık gelen 3.217,50 m²lik kısmının hazine adına tescil edilerek kamulaştırıldığını, taşınmazın hali hazırda müvekkili idarenin kullanım ve sorumluluğunda ve askeri alan içerisinde yer aldığını belirterek dava konusu parselde davalılar adına kayıtlı hisselerin iptali ile hazine adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara ilişkin zaman aşımından bahsedilemeyeceğini hak düşürücü sürelerin dolmadığını, dava konusu olayda bundan bahsedilemeyeceğini, müvekkilleri adına kayıtlı hisselerin bedel karşılığında kamulaştırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.09.2013 tarihli ve 2011/64 Esas, 2013/631 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ... havaalanının ilk kamulaştırma krokisi ve genişlemeye esas kamulaştırma krokileri mahalline uygulanıp, taşınmazın bu kamulaştırmalar kapsamında kalıp kalmadığı, teknik bilirkişi tarafından uydu görüntüleri ve hava fotoğrafları da kullanılmak suretiyle tam olarak tespit edilip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi ve davanın niteliği gereği davalılar aleyhine harca karar verilmemesi gerektiğinin düşünülmemesinin de doğru görülmediği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde kararı bir kısım davalılar ve bir kısım davalılar kayyımı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece her ne kadar 221 Amme Hükmü Şahısları veya müesseseleri Tarafından Fiilen Amme Hizmetlerine Tahsis Edilmiş Gayrimenkuller Hakkında Kanun'un hükümlerine dayanılarak hüküm kurulmuşsa da söz konusu kanun Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olduğundan Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğundan kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Bir kısım davalılar kayyımı vekili vekili temyiz dilekçesinde özetle; karar gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu, eksik inceleme yapıldığını kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 221 sayılı Kanun’un 1 inci ve 7 nci maddeleri ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun Geçici 4 üncü maddesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.02.2016 tarihli ve 2014/8-1084 Esas, 2016/158 Karar sayılı ve 25.05.2005 tarihli ve 2005/288 Esas, 2005/352 Karar sayılı kararı ile bu kararda sözü edilen Anayasa Mahkemesinin 09.12.1989 tarihli ve 1989/14 Esas, 1989/49 Karar 12.12.1989 tarihli ve 1989/11 Esas, 1989/48 Karar sayılı kararları nazara alındığında, 221 sayılı Kanun’un iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve 2021/19 Esas,

2022/46 Karar sayılı kararının yürürlük tarihinin 04.05.2023 olduğu ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararının kazanılmış hakları etkilemeyeceği gözetildiğinde, 09.10.1956 tarihinden önce fiilen el atılan ve kamuya tahsis edilen taşınmazlar ilgili amme hükmi şahsı veya müessesesi adına kamulaştırılmış ve dava konusu taşınmazın mülkiyeti 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 705/2 inci maddesi gereğince tescilden önce kazanılmış sayılacağından, mahkemenin vereceği tescil kararının yenilik doğurucu değil daha önce meydana gelmiş bir hukuki durumu tespit edici (bildirici) nitelikte bulunmasından dolayı davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bir kısım davalılar ile bir kısım davalılar kayyımı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Bir kısım davalılar ile bir kısım davalılar kayyımından peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,