Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4325 K.2024/9897

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Samsun ili, ..., Çobanözü Mahallesi 13010 ada 4 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza acele el koymada belirlenen kamulaştırma bedelinin müvekkillerince düşük bulunduğunu davacı tarafla uzlaşma sağlanamadığını, acele el koyma kararında dava konusu taşınmaz ile emsal alınan taşınmaz arasındaki üstün ve eksik yönlerin farazi değerlendirildiğini, birbirine yakınlık ve imar durumları ile çevresinin değerlendirmeye tabi tutulmadığını, dava konusu taşınmaza kamulaştırma tarihine yakın ve aynı yöreden imar ve yapılaşma koşulları ile çevresel durumları birbirine yakın emsal olacak özel amaç taşımayan satış işlemleri bulunduğunu,

dava konusu taşınmaza emsal olabilecek taşınmazların kıymet takdirine yönelik değerlendirmeye esas alınmasını, dava konusu taşınmazın değerinin objektif ölçülere ve piyasa rayiçlerine uygun olarak bildirmiş olduğu emsaller nazara alınmak suretiyle tespitine, yargılama gider ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın konumu özellikleri göz önüne alındığında davacı tarafından ileri sürülen bedelin çok az olduğunu, tespit edilen bedelin gerçek değerinin altında olduğunu, acele el koyma kararında dava konusu taşınmaz ile emsal alınan taşınmaz arasındaki üstün ve eksik yönlerin farazi değerlendirildiğini, birbirine yakınlık ve imar durumları ile çevresinin değerlendirmeye tabi tutulmadığını, dava konusu taşınmaza kamulaştırma tarihine yakın ve aynı yöreden imar ve yapılaşma koşulları ile çevresel durumları birbirine yakın emsal olacak özel amaç taşımayan satış işlemleri bulunduğunu,

dava konusu taşınmaza emsal olabilecek taşınmazların kıymet takdirine yönelik değerlendirmeye esas alınmasını, dava konusu taşınmazın değerinin objektif ölçülere ve piyasa rayiçlerine uygun olarak bildirmiş olduğu emsaller nazara alınmak suretiyle tespitinin yapılmasını, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin Samsun'un en çok tercih edilen bölgelerinden olduğunu belirterek beyanları doğrultusunda inceleme yapılarak karar verilmesini, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.05.2022 tarihli ve 2021/408 Esas, 2022/329 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2022 tarihli ve 2022/3060 Esas, 2022/2967 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arsa niteliğindeki Samsun ili, ..., Çobanözü Mahallesi 13010 ada 4 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsilik görülmemiş ancak gerekçeli karar başlığında vasi olarak Özgül Uslu'nun gösterildiği,

hangi davalının vasisi olduğu tespit edilemediğinden davalılar arasında kısıtlı bulunup bulunmadığı tespit edilerek varsa ilgili vesayet dosyasının dosya arasına alınmadan eksik inceleme ile karar verildiği gibi vasi tayin edilen davalının bulunması halinde payına düşen bedelin vesayet dosyasına ödenmesine karar verilmesi geretiğinin düşünülmemesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesinin esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, tespit edilen taşınmaz bedelinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR