Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4430 K.2025/706

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince resen İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın talebe bağlı kalınarak kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu Çanakkale ili, ..., ... Mahallesi 277 ada 12 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığını, tazminat ve ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve esastan reddi gerektiğini, davacı tarafın öncelikle dava konusu yerin maliki olduğunu ispatlaması gerektiğini, aksi halde ehliyet ve sıfat yokluğundan davanın reddedilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaz hakkındaki mevcut kamulaştırma işlem dosyasının celbi gerektiğini, işlem dosyası celbedilip incelendiğinde dava dilekçesi ile istenilen kamulaştırmasız el atma tazminatı talebinin haklı olmadığının kanıtlanacağını, idarenin dava konusu yere kamulaştırmasız el atmadığını,

bilakis dava konusu yer ve çevresi için kamu yararı kararı alarak istimlaklar yapmış olduğunu ve yol - tesis inşaat çalışmalarını da istimlak sınırları dahilinde yapmış olduklarını, bunun haricinde her hangi bir inşaatı ve kamulaştırmasız el koyması olmadığını, bu nedenlerle; davanın usul, husumet ve esastan da reddine, Mahkemece aksi kanaatte ulaşılarak kabul kararı verildiği takdirde dava konusu taşınmazın tapu kaydının idare lehine yola terkinine, tapu kaydındaki takyidatların bedele yansıtılmasına, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, esasa girmeden itirazları doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, raporun hatalı olduğunu, fahiş bedel belirlendiğini, haksız işgal olmadığını, kamu yararı doğrultusunda yol yapıldığını, % 200 oranında objektif değer artışı uygulanarak taşınmaz bedelinin artırıldığını, davanın reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza dava tarihinde geçerli olan resmî veri listesi esas alınarak yöre koşullarına uygun münavebe ürünleri seçilmek suretiyle kuru arazi için % 5 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulanarak net gelir yöntemine göre değer biçilmesinin isabetli olduğu, taşınmazın konum ve özelliklerine göre bilirkişi heyetince yapılan ayrıntılı açıklama doğrultusunda uygulanan objektif değer artış oranının makul olduğu,

davacı vekili tarafından dava fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak suretiyle kısmi dava olarak açılmış olup, yargılama aşamasında bilirkişi heyetince belirlenen miktar üzerinden ıslah edilmemesine rağmen, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26 ıncı maddesi gereğince taleple bağlılık ilkesi aşılarak hüküm kurulmasının doğru bulunmadığı belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci ve Geçici 6 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Çanakkale ili, ..., ... Mahallesi 277 ada 12 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak değer biçilmesinde taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,