Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4944 K.2024/7746

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili,...ilçesi, ...köyü 105 ada 69 parsel taşınmazda davacı adına olan tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaza kamu hizmetine mahsus olmak üzere şerh konulmuş olduğunu, kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası açıldığını, tespit edilen bedellerin taşınmaz maliklerine ödendiğini ya da ödenmek üzere bankaya bloke edildiğini, kamulaştırma yapılması nedeniyle şerhin kaldırılması talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, aynı vekil tarafından açılan davaların davacılarının ve dava konusu parsellerin/bağımsız bölümlerin farklı olması, davaların yalnızca tip olarak benzerlik arz etmesi, mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığı gerekçesiyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tam maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, usul yasasında öngörülen bazı konularda hakimlere resen araştırma hakkı tanındığı halde mahkemece usule aykırı olarak yasaların tanımış olduğu bu hakkın kullanılmasından imtina edildiğini, seri dosya olması nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 22 nci maddesi uyarınca dosya sayısı 12'den fazla olması halinde tam vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, 43 dava bulunduğu, duruşmalarının da aynı gün yapıldığı, dava konusu taşınmazların tapu kaydına aynı yevmiye numarasıyla şerh konulmuş olduğu, Mahkemece resen dikkate alınması gereken bu husus gözden kaçırılarak tam vekâlet ücretine hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare aleyhine dava konusu taşınmazın tapu kaydına 07.04.2020 tarihinde 543 yevmiye numarasıyla, 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca şerh konulmasının talep edilmesi üzerine tapu kaydına dava konusu şerhin işlendiği, yargılama sırasında davalı ...

Genel Müdürlüğünü idaresinin 07.10.2021 tarihli yazılı talebiyle 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca konulan şerhinin kaldırıldığı, davanın ön inceleme tutanağı düzenlendikten sonra konusuz kaldığı görülmekle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesine yönelik İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmediği, şerhin terkinine ilişkin aynı davalı idareye karşı, farklı tarihlerde de olsa açılan davalarda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 57 nci maddesi hükmü karşısında davacının ihtiyari dava arkadaşı konumunda olduğu,

davacı yararına davanın seri nitelikte davalardan biri olduğu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirtilen maktu vekâlet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmediğinden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iki numaralı alt bendi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar etmiştir; ayrıca Mahkemenin uyuşmazlığı seri dava kabul etmesi durumunda 2.550 TL vekalet ücretine hükmedilecekken, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf karar tarihindeki tarifeyi dikkate alması sonucu 8.950 TL vekâlet ücretine hükmettiği bu yönüyle kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği halde Bölge Adliye Mahkemesince tapu kaydındaki şerhin yargılama sırasında terkin edildiğinden bahisle davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği kabul edilerek davalı idarenin istinaf başvurusu hakkında bir incelemeyi içermeyen Bölge Adliye Mahkemesi kararı usul ve kanuna aykırı olup, 6100 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesine aykırı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan sair hususlar incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,