Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/5510 K.2024/10498

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırılan taşınmazın geçici ve daimi irtifak hakkı karşılığının ve kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dairemiz geri çevirme kararı sonrası davalı vekiline temyiz harcının tamamlattırılması hususunda tebliğ edilen muhtıraya rağmen süresi içinde temyiz harcının yatırılmadığından temyiz dilekçesinin reddine dair kararı davalı vekilince temyiz edilmediği anlaşılmıştır.

Davacı idare vekilinin temyiz dilekçesinin süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, Çağlayancerit ilçesi, Yeşiloba Mahallesi, 289 ada 39 (yeni580 ada 16) sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu geçici ve daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili ile 289 ada 39 (yeni 17) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, 580 ada 17 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescili ve 3402 sayılı Kadastro Kanun'nun (3402 sayılı Kanun)16/C maddesi gereğince tapudan terkini ile 580 ada 16 parsel sayılı taşınmazın geçici ve daimi irtifak hakkı karşılığının tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artışına konu edilmiş olan unsurların kapitalizasyon faiz oranı tespitinde mükerrer olarak değerlendirilmelerinin kanunun özüne aykırı olduğunu, Çağlayancerit İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden bölgede yetişen münavebe ürünleri sorularak dava dosyalarına uygun şekilde yansıtılması gerektiğini, oranının %8 olarak hesaplanmasının doğru olacağını, kapitalizasyon faizi oranının % 5 yerine % 4 olarak kabulünün hatalı olduğunu, dava konusu parsellerde münavebe ürünü olarak mutat ürün seçilmemesinin hatalı olduğunu, hüküm fıkrasında müvekkil idare kendisini avukat ile temsil ettirmiş olmasına karşın avukatlık vekâlet ücreti takdir edilmemiş olmasının açıkça emsal yargı kararına aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; duruşma tutanakları incelendiğinde 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi amir hükmüne aykırı kararlar verildiğini, defaten depo kararları verilmesine rağmen ve bu kararların sürekli olarak duruşma tutanağının tebligatı ile yapılması nedeniyle, verilen kararın usulen hukuka aykırı olduğunu, objektif değer artışı ve emsal fiyat araştırması görmezden gelinerek dosyanın eksik bir şekilde karara çıkarıldığını,

ileride yapılacak 1/5000 ölçekli ... planı ve zemin etüdü çalışmaları esasında bölgenin imara açık durumu ile taşınmaza yakın bölgelerdeki imar durumunun vs. hususların değerlendirilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, en düşük rayiç değerinin 244,00 TL olması gerekirken 90,00 TL olarak değerlendirme yapılmasının kanunun özüne aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulanabilir tarım arazisi niteliğinde olan dava konusu taşınmaza Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğünün 2017 yılı verilerine göre ve sulanabilir tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza net gelirine göre değer biçilmesinin ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen taşınmaz özellikleri dikkate alınarak %20 oranında objektif değer artışı uygulanması yerinde olduğu gibi taşınmazın geometrik durumu, yüzölçümü ve irtifak kamulaştırması talep edilen hattın güzergahı dikkate alındığında raporda takdir edilen değer düşüklüğü oranına dair tespitler de dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak zemininine; üzerindeki ağaçlar ile muhtesata değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle daimi ve geçici irtifak hakkı karşılığının ve mülkiyeti kamulaştırmasına konu taşınmaz bedelinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemeştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.