Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/5836 K.2025/986

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine ilişkin olarak verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asıl ve birleştirilen davada davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı ... Bakanlığı (İl Özel İdaresi) vekili dava dilekçesinde özetle; ... ilçesi, ... beldesi, ...

Mahallesinde bulunan 45 ve 108 parsel sayılı taşınmazların ... köy statüsünde iken okul yeri olarak kamulaştırıldığını, bu iki parselin 1062 sayılı Hudutları Dahilinde Tebaamızın Emlakine Vaziyet Eden Devletlerin Türkiye'deki Tebaaları Emlakine Karşı Mukabelei Bilmisil Tedabiri İttihazı Hakkında Kanun (1062 sayılı Kanun) uyarınca Hazine tarafından el konulduğunu, kamulaştırılan bu iki parsele kıymet takdir komisyonu tarafından takdir edilen bedelin Ziraat Bankası ...

Şubesine 21.09.1971 tarihinde yatırılarak mülk sahipleri adına bloke edildiğini, kamulaştırma evrakının ... 3. Noterliğince tebliğ edildiğini ileri sürerek ... Mahallesinde kain 45 ve 108 sayılı parsellerin davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili idare adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

2. Birleştirilen dava dosyasında davacı vekili; müvekkili belediye kurulmadan önce belediyeyi oluşturan köylerden biri olan ... Köyü Tüzel Kişiliğinin 19.08.1971 tarihinde davalıların mülkiyetinde bulunan 45 ve 108 parsel sayılı taşınmazları köy okul yeri ve okula gelir sağlayacak tarlalar olarak kamulaştırdığını, kamulaştırma işlemi tamamlanarak kesinleştiğinden mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 633 üncü (4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 705 inci maddesi) maddesi uyarınca tescilsiz olarak mülkiyetin kazanıldığını, taşınmazların tapusunun iptali ile müvekkili idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

2.Birleştirilen dava dosyasında davacı ... vekili dava dilekçesince özetle; müvekkili belediye kurulmadan önce belediyeyi oluşturan köylerden biri olan ... Köyü Tüzel Kişiliğinin 19.08.1971 tarihinde davalıların mülkiyetindeki bulunan 45 ve 108 parsel sayılı taşınmazları köy okul yeri ve okula gelir sağlayacak tarlalar olarak kamulaştırdığını, kamulaştırma işlemi tamamlanarak kesinleştiğinden mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 633 üncü (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 705 inci) maddesi uyarınca tescilsiz olarak mülkiyetin kazanıldığını, taşınmazların tapusunun iptali ile müvekkili idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalılar temsilcisi Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu 45 ve 108 parsel sayılı taşınmazların Suriye uyruklu ... Cabbara veresesine ait iken 1062 sayılı Kanun gereğince ... Mal Müdürlüğünce idare edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Birleştirilen dava dosyasında davalılar temsilcisi Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve yersiz olduğunu, aynı parsel hakkında Hatay Valiliği İl Özel İdaresinin ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/145 Esas sayılı dosyasında tapu iptali tescil davasının bulunduğunu, her iki dava dosyasının aralarındaki fiilî ve hukukî irtibat nedeniyle birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.11.2008 tarihli ve 2007/154 Esas, 2008/418 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazların 1975 yılında okul yeri olarak ... Köyü Yönetim Kurulu tarafından kamulaştırılmasına karar verildiği, kamulaştırma kararının Suriye uyruklu ... Cabbara veresesine izafeten ... Mal Müdürlüğüne tebliğ edildiği, kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelin asıl davacı tarafından bankaya bloke edildiği gerekçesiyle 2007/154 Esas sayılı asıl davanın kabulüne, ... Frenkçiftliği 45 ve 108 parsel sayılı taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. temsilcisi Hazine vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince 06.05.2013 tarihli ve 2013/5821 Esas, 2013/7486 Karar sayılı kararı ile birleştirilen dava yönünden verilen ret kararının onanmasına, asıl dava yönünden ise dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, dava konusu taşınmazların..., ..., ..., ..., ...ve ... ... adına kayıtlı bulunduğu ve taşınmazlara 1062 sayılı Kanun gereğince el konulduğu, taşınmazların 19.08.1971 tarihinde kamulaştırıldığı, taşınmazlarla ilgili her türlü dava hakkı olan mal sahiplerine kamulaştırma evrakının tebliğ edilmediği,

yatırılan kamulaştırma bedelinin mal sahipleri tarafından alınmadığı anlaşıldığına göre 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi koşulları gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabul edilmesi doğru görülmeyerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

1. Mahkeme, Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin bozma kararından sonra 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Bazı Kanunlar ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun’un 22 nci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a geçici 7 nci maddenin eklendiği, bu madde de "Mülga 31.08.1956 tarihli ve 6830 sayılı İstimlak Kanunu'nun 16 ve 17 nci maddeleri ile 2942 sayılı Kanun'un mülga 16 ve 17 nci maddeleri uyarınca mahkemelerce idare adına tescil kararı verilen kamulaştırmalarda tebligatlar ve diğer kamulaştırma işlemleri tamamlanmış sayılır.

Bu kamulaştırma işlemleri sebebiyle hiçbir hak ve alacak talebinde bulunulamaz, kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz, açılmış ve devam eden davalar bu madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılır..." hükmünün bulunduğu gerekçesiyle direnme kararı vermiştir.

2. Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalılar temsilcisi Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

3. Dairemizce direnme kararının değerlendirilmesi için dosya Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/(18)5-2764 Esas ve 2021/1628 Karar sayılı ilâmı ile; mahkemenin direnme olarak adlandırdığı temyize konu karar usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmayıp tamamen yeni bir inceleme ve gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğundan temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya dairemize gönderilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazların..., ..., ..., ..., ...ve ... ... adına kayıtlı bulunduğu ve taşınmazlara 1062 sayılı Kanun gereğince el konulduğu, taşınmazların 19.08.1971 tarihinde kamulaştırıldığı, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda taşınmazla ilgili her türlü dava hakkı olan mal sahiplerine kamulaştırma evrakının tebliğ edilmediği, yatırılan kamulaştırma bedelinin mal sahipleri tarafından alınmadığı anlaşıldığına göre 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi koşulları gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabul edilmiş olması doğru görülmediğinden mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davacılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Nedenleri

1. Aslı davada davacı ... Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle, kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Birleştirilen davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, karşı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, ... köy statüsünde iken usulüne uygun olarak kamulaştırma işleminin tamamlandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesine dayanan tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi ve Ana Kanun’a İşlenemeyen, Geçici Madde 1 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl ve birleştirilen davada davacı idareler vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Birleştirilen davada davacı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, asıl davada davacı ... Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Y.L