Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/614 K.2024/4705

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Mucur Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 05.01.2022 Tarihli ve 2021/175 Esas, 2022/2 Karar Sayılı Kararı

Dava haksız fiil nedeniyle tazminat davası olup davada kesin yetki kuralı bulunmamakla kanunun davacıya genel yetkili mahkeme olan davalıların yerleşim yeri mahkemesi dışında seçimlik bir hak tanıdığı ve davasını haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu veya zarar görenin yerleşim yerinde açma imkanı sunduğu, dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve sunulan belgelerden anlaşılacağı üzere kazanın, Kırşehir il merkezinde meydana geldiği; olay nedeniyle zarar gördüğünü iddia eden davacıların yerleşim yerinin de Kayseri ili olduğu, yetki itirazında bulunan davalıların yerleşim yerinin ise Yerköy olup davalılar tarafından süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Yerköy Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 12.01.2023 Tarihli ve 2022/107 Esas, 2023/28 Karar Sayılı Kararı Dava haksız fiil nedeniyle tazminat davası olup dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve sunulan belgelerden anlaşılacağı üzere kazanın, Kırşehir ilinde meydana gelmiş olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Kırşehir 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 20.10.2023 Tarihli ve 2023/470 Esas, 2023/667 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, haksız fiilin işlendiği yerin Kırşehir/Merkez olduğu, davacıların yerleşim yerlerinin ise Kırşehir/Merkez olduğu, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, seçimlik hakkını kullanmayarak davayı yetkisiz mahkeme olan Mucur Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açtığı, bu durumda seçme hakkının davalı tarafa geçtiği, davalıların ise seçme hakkını kendi yerleşim yerleri olan Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesi olarak seçtiği ve buna ilişkin olarak süresinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.”

4. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

6. 6100 sayılı Kanun'un “Cevap dilekçesini verme süresi” başlıklı 127 nci maddesi şöyledir:

“Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından kazanın Merkez/Kırşehir ilinde meydana geldiği, davacının ikametgahının Merkez/Kırşehir, davalıların ikametgahının ise Yozgat ili, Yerköy ilçesi olduğu ve davacının davayı yetkisiz Mucur Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde açtığı, davalı tarafın süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulundukları anlaşılmakla uyuşmazlığın Yerköy Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Yerköy Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,