Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/7140 K.2025/6034

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun idare yönünden esastan reddine, bir kısım davalılar vekili yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Siirt ili, ..., ... köyü 135 ada 32 parsel (eski 48 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 16 ncı maddesi uyarınca tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma ilanından önce taşınmaz üzerinde ağaca rastlanılmadığını, uydu görüntüsünde bunun net bir şekilde anlaşıldığını, ağaçlar askı ilanından sonra dikildiğinden bedeline hükmedilmemesi gerektiğini, bilirkişi raporunda verim miktarları ve ürün fiyatlarının yüksek, üretim masrafları ile kapitalizasyon faiz oranı düşük alınarak dava konusu taşınmazın metrekare birim bedelinin suni olarak yükseltildiğini, objektif değer artışı uygulanmaması gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranı belirlenirken dikkate alınan unsurların objektif değer artışı için de uygulanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapı değerlerinin oldukça düşük hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın kapama nar bahçesi niteliğinde olduğunun kabulü ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaza net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde, taşınmaz üzerinde bulunan yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp yapının yaşına göre yıpranma payı düşülerek ve Dairenin kaldırma kararı uyarınca yargılama yapılarak kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği;

ancak İlk Derece Mahkemesinin kararında mahkemenin ilk kararında tespit edilen metrekare birim değeri 34,058 TL/m² olduğu belirtilmek suretiyle ilk karara karşı istinaf yoluna başvurmayan davalılar (davalılar ..., ... ve ... ve davacı idare istinaf yoluna başvurmuştur) yönüyle davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan mahkemece resen hesaplama yapılmış ise de, dava konusu taşınmazın toplam yüzölçümü 2888 m² olması nedeniyle mahkemece yapılan hesaplamanın hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla mahkemece ilk kararla 103.282,52 TL kamulaştırma bedeline hükmedildiği, Dairemizin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda ise hükme esas alınan 13.12.2021 tarihli bilirkişi raporunda toplam 123.118,16 TL kamulaştırma bedelinin tespit edildiği,

bu itibarla ilk kararla 19.835,64 TL oluşan fark bedelin yalnızca ilk hükme karşı istinaf yoluna başvuran davalılar ..., ... ve ... yönünden uygulanması gerektiğinden, bu davalıların tapu kaydındaki ve veraset ilamındaki payları uyarınca yapılan hesaplamada (davalıların tapudan gelen paylarının 169,88x3=509,64 m²,

ayrıca tapu kayıt maliki muris ...'den gelen paylarının ise 40,11 m² olmak üzere toplam 549,75 m² olduğu anlaşılmakla) bu davalılara ilk kararla belirlenen kamulaştırma bedeline ek olarak 3774,72 TL olmak üzere toplam 107.057,24 TL kamulaştırma bedeli hesaplanmış olup fark bedel depo ettirilmiş kamulaştırma bedelinin düzeltilmesi amacıyla İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kapama nar bahçesi niteliğindeki dava konusu Siirt ili, ..., ... köyü 135 ada 32 parsel (eski 48 parsel) sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,