Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/7830 K.2025/6995

Taraflar arasındaki tapuda sahte vekâletname ile işlem yapılması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun davalı Hazine yönünden esastan reddine, davacı yönünden kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendine daha büyük ve deniz manzaralı bir ev almak için emlakçılarla görüşmeye başladığını, bu bağlamda emlakçı .... ile 05.07.2010 tarihinde görüştüğünü, dava konusu... ili, ..., ...., 6619 ada 17 parsel sayılı taşınmazın 7 numaralı bağımsız bölümünün satılık olduğunu öğrendiğini, daireyi görmek için gidildiğinde dairenin satılık olduğunu söyleyen .... ile annesinin evde olduğunu, yapılan pazarlık ile 350.000,00 TL fiyatta anlaşıldığını, 06.07.2009 tarihine taraflar arasında gayrimenkul alım satım ve komisyon sözleşmesi imzalandığını,

anlaşma gereği 350.000,00 TL'nin 245.000 TL'si nakit para olarak, bakiye borca karşılık ..Sk.

No:...D:10 .... adresindeki eşi ....'e ait dairenin verilmesi şeklinde anlaşıldığını, 06.07.2009 tarihinde 1000 Euro kapora verildiğini, Garanti Bankası ....Şubesinden 100.000,00 TL konut kredisi müracaatı edildiğini, tapuda satışın 05.07.2009 tarihinde gerçekleştiğini, satıcıya nakit olarak ödenecek paranın müvekkilinin Garanti Bankası ....Şubesindeki hesabından çekilip verildiğini, eşinin evinin devrinin de yapıldığını, müvekkili aleyhine İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/115 Esas sayılı dosya ile tapu iptali ve tescil davası açıldığını,

bu davanın kabulüne karar verildiğini ve 15.03.2018 tarihinde karar düzeltme talebinin de reddine karar verilerek kararın kesinleştiğini, müvekilinin zarara uğradığını, Tapu Sicil Müdürlüğü'nün hukuka aykırı eylem ve işlemleri ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğunu, bu zarardan Devletin sorumlu olduğunu belirterek; dava konusu taşınmazın davalının elinden çıktığı tapu iptali ve tescil kararının kesinleştiği tarih olan 15.03.2018 tarihindeki değerinin belirlenmesi ve bu tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesini.

5.000,00 TL emlakçı ücretinin, 4.110,00 TL tapu harcının ve 125,00 TL döner sermaye bedelinin 15.07.2009 tarihinden, 21.405,48 TL mahkeme karar harcının 22.04.2015 tarihinden, 40.499,00 TL yargılama ve vekâlet ücretinin 26.04.2018 tarihinden, 15.000,00 TL avukatlık ücretinin 30.05.2018 tarihinden, 19.645,81 TL konut kredisi faizinin 13.012012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine, 40.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itiaberen yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; devletin kusurlu ya da kusursuz sorumluluğundan söz etmenin mümkün olmadığını, zararlandırıcı sonucun ortaya çıkmasında bir üçüncü kişinin hukuka aykırı eyleminin bulunduğunun sabit olduğunu, söz konusu zararın haksız fiil sorumluluğu hükümlerine göre haksız fiili işleyen taraftan ve sebepsiz zenginleşme sorumluluğu hükümlerine göre sebepsiz zenginleşen taraftan tazmin ettirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın 2009 yılında 350.000,00-TL ödenerek alındığı halde, 9 yıl sonra 565.961,00 TL ödenmesinin adil olmadığını, bedelin çok düşük belirlendiğini, manevi tazminat talebinin reddinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda özetle; taşınmazın sahte vekâletname ile satışı nedeniyle doğan zararın 3. kişilerin ağır kusurundan kaynaklandığını, illiyet bağının ağır kusur nedeniyle kesildiğini belirterek öncelikle davanın reddi gerektiğini, aksi kabul halinde belirlenen bedelin çok yüksek olduğunu, yapılan kıyaslamanın hatalı olduğunu, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini, 76.904,48 TL maddi tazminata hükmedilmiş ise de bu tazminatın hukuki bir dayanağı olmadığını, bu durumun davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapudaki işlemin dayanağını oluşturan vekâletnamenin sahtecilik yolu ile elde edildiği ve tescilin de yolsuz olarak gerçekleştiği, davacının sahte vekâletnameye dayalı olarak satın aldığı,

gerçek malik tarafından açılan İzmir 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/115 Esas, 2014/274 Karar sayılı dava sonucunda verilen karar ile taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının iptaline ve davacı adına tesciline karar verildiği ve bu kararın 15.03.2018 tarihinde kesinleştiği;Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2007/4-422 Esas, 2007/536 Karar sayılı kararı ile "dava, hukuksal dayanağını kusursuz sorumluluktan almakta ve kusura değil tehlike prensibine dayanmaktadır.

Öte taraftan tapu sicil müdürlüğü görevlilerinin kusurlu olup olmadığının araştırılmasına ya da kusurun varlığının ispatına gerek olmadığı gibi, esasen devletin sorumluluğu için bu kusurun varlığı da şart değildir.

Tapu sicil müdürlüğünün hukuka aykırı eylem ve işlemleri ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğuna göre bu zarardan devletin sorumlu olduğunun kabulü gerekir." denilmiş olduğu gözetildiğinde 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesinde öngörülen koşulların oluştuğu; davacının tapu iptaline konu davada harcamak durumunda kaldığı 21.405,48 TL harç, 40.499,00 TL icra dosya borcu, 15.000,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplam 76.904,48 TL yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin, koşulları oluşmayan manevi tazminat talebinin ise reddine karar verilmesinin doğru bulunduğu;

taşınmaza biçilen metrekare değerinin uygun olduğu ancak Yargıtay 5. Hukuk Dairesi içtihatları kapsamında değerlendirme tarihi dava tarihi olarak kabul edildiğinden, hukuki değerlendirmedeki değişiklik nedeniyle, bilirkişi raporunda dava tarihi itibarıyla belirlenen değerin esas alınması gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;stinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre sahte vekâletname düzenlenmek suretiyle davaya konu satış işleminin gerçekleştiği ve davacının tapu kaydına güvenerek davaya konu taşınmazı satın aldığı sabit olduğu anlaşılmakla 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak oluşan zararın davalı Hazineden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı Hazine vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca açılan davada tapu kaydı iptal edilen taşınmaz bedeline hükmedilmesi ile yetinilmesi gerekirken; yasal olmayan gerekçelerle asıl malik tarafından açılan tapu iptal ve tescil dosyasında davacı aleyhine hükmedilen yargılama harcı, vekâlet ücreti ile icra dosya borcu toplamı olan 76.904,48 TL bedelin davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin tüm, davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Hazine vekilinin temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,