Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8481 K.2025/1631

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gebze 9. İş Mahkemesinin 13.02.2023 Tarihli ve 2023/20 Esas, 2023/71 Karar Sayılı Kararı Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre, işveren tescil bilgilerinde davacının çalıştığı adresin ............ Mevkii No:2 .........../İstanbul olduğu, davalı işverenliğin vekaletnamesinde ve arabuluculuk başvuru son tutanaklarında ise adresinin ... Mahallesi .........Caddesi No:38/1........../İzmir olduğu, davalı şirketin merkez adresi her ne kadar Konak/İzmir ise de Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından anlaşılacağı üzere davacının çalıştığı işyeri adresinin ...İstanbul olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 10. İş Mahkemesinin 21.03.2024 Tarihli ve 2023/97 Esas, 2024/109 Karar Sayılı Kararı

Davacının dava dilekçesinde davalı şirkete ait olan Gebze deposunda çalıştığını iddia ettiği, taraflar arasında yetki konusunda husumet oluştuğu, tahkikat yapılmadan yani yetki sorununu çözmeden belgeler üzerinden davacının ...İstanbul adresinde çalıştığı, davalı şirketin de merkez adresinin Konak/İzmir olduğunu gerekçelendirerek yetkisizlik kararı verildiği, öncelikle ...İstanbul adresinin Bakırköy İş Mahkemelerinin yargı çevresi içinde olduğu, davacının ilk dava açtığı Gebze İş Mahkemelerinin yetkili olup olmadığına ilişkin tahkikat yapıldığı ve tanıklar dinlendiği,

tanıkların davacının Gebze'de bulunan garaja bağlı olarak işlerini yürüttüğünü beyan ettiği, bu beyan karşısında ilk davacının açıldığı Gebze 9. İş Mahkemesinin yetkili olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’n (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, işin yapıldığı yer adresinin Gebze ili adlî yargı çevresi içinde kaldığı, ticaret sicil gazetesine göre davalı şirketin Tavşanlı Mahallesi Kömürcüoğlu Caddesi No:34 Gebze/Kocaeli adresinde şubesinin bulunduğu, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan işin yapıldığı yer ve aynı zamanda davalının şubesinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın Gebze 9. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gebze 9. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,