Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8723 K.2025/8187

Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin iadesi davasında, yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi Kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; imar uygulaması öncesi davaya konu taşınmazın acele kamulaştırılmasına karar verildiğini, acele kamulaştırma bedelinin davalıya ödendiğini, acele kamulaştırma sonrası davaya konu Van ili, ..., Mahallesi 385 sayılı parselin ifrazen 73 76... , 73 77... , 73 74... , 73 75... , 73 70... ve 73 70... parsel sayılı taşınmazlara ayrıldığını, oluşan bu yeni parsellerden enerji nakil hattı geçmediğini belirterek davalı tarafa ödenen acele kamulaştırma bedelinin davacı idareye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idarenin müvekkiline ödeme yaptığı tarihte taşınmazın maliki olduğunu, sebepsiz zenginleşme şartlarının oluşmadığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazdan davalı kuruma ait enerji iletim hattının geçtiği, bu nedenle davacı kurum tarafından Van 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/65 Değişik İş Esas sayılı dosyası ile acele el koyma davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilerek 158.828,56 TL kamulaştırma bedelinin davacı kurumdan alınarak davalıya verilmesine karar verildiği, acele el koymaya ilişkin kamulaştırma işleminin yapıldığı 02.01.2014 tarihinde dava konusu taşınmazın davalıya ait olduğu ve 154 kV ....

Enerji Nakil Hattının kapsamında kaldığı, 07.07.2000 tarihinde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı) 27 nci maddesi gereğince acele el koyma ile kamulaştırıldığı, bedelin davalıya ödendiği, kamu yararı kararının iptal edilmediği, bir başka deyişle davacı kurumun bu işlem ile bedel ödemesi nedeniyle acele el koyma kamulaştırma kararının halen geçerliliğini koruduğu, daha sonra 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi gereğince enerji nakil hattının isabet ettiği alanın malikinin değişmesi ve başka kişi adına tapu oluşması,

kamulaştırma bedelinin iadesini gerektirmeyeceği, bu nedenle davanın reddi yerine kabulü doğru görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; iş bu davada sebepsiz zenginleşmeye ilişkin koşulların sabit olduğunu, imar uygulaması sonrası taşınmazdan enerji nakil hattı geçmediğini bu nedenle ödenen bedelin iadesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı arasındaki acele kamulaştırma bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu Van ili, ..., Mahallesi 385 parsel sayılı taşınmazın imar uygulaması sonucu 73 76... parsel , 73 77... parsel, 73 74... parsel, 73 75... parsel, 73 70... parsel ve 73 70... parsellere ayrıldığı ve davalı adına tapu kayıtlarının oluştuğu anlaşılmıştır. İmar uygulaması sonucu oluşan parseller üzerinden acele kamulaştırmaya konu edilen enerji nakil hatlarının geçip geçmediği hususunda bilirkişi raporu alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup kararın bozulması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,