Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9014 K.2024/9035

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Tunceli Kadastro Mahkemesinin 28.03.2014 Tarihli ve 2013/4 Esas, 2014/35 Karar Sayılı Kararı

Dava konusu parsellerin baraj suyu altında kaldığı, bu nedenle itirazlı parsellerin kadastro tespiti harici bırakıldığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

B. Tunceli Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.12.2016 Tarihli ve 2016/484 Esas, 2016/525 Karar Sayılı Kararı

Kadastro tutanağının düzenlenmesi ile mülkiyetin tespitine ilişkin yargılama görevinin kadastro mahkemesine ait olacağı, dava konusu parselin yargılama sırasında göl suları altında kaldığı, yargılama sırasında oluşan bir fiili durum nedeniyle görevin asliye hukuk mahkemesine geçtiğinin düşünülemeyeceği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraza ilişkin davada görevli mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun)"İnceleme yeri" başlıklı 22 nci maddesinin 2 nci fıkrası şöyledir.

“İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.”

2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) "Genel olarak görev" başlıklı 25 inci maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir;

“Bu Kanunun 26 ve 40 ıncı madde hükümleri saklı kalmak üzere, kadastro tutanağının düzenlenmesi gününden ve tutanak sonradan tamamlanmış ve düzeltilmiş ise, o günden sonra doğan haklara dair istekler, taksim şuyuun giderilmesi veya muhdesata bağlı olarak taşınmaz malı iktisap, muhdesatın yıkılıp kaldırılması ve benzeri nitelikte olan ve mahkemeden yenilik doğurucu hüküm almayı gerektiren dava ile ilgili isteklerin incelenmesi, kadastro mahkemesinin görevi dışındadır.”

3. 3402 sayılı Kanun'un “Zaman bakımından görev ve yetki” başlıklı 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir;

“Kadastro mahkemesinin yetkisi her taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde başlar. Bu yetkiyi bölgenin idari sınırları belli eder. Yeni ilçe kurulup, teşkilatlanarak faaliyete geçmesi hali hariç, idari kuruluşta yapılan değişiklik sebebiyle daha sonra başka bir bölgeye bağlanan taşınmaz mallara ilişkin uyuşmazlıklar, kadastroya başlama gününde yetkili olan kadastro mahkemesi tarafından karara bağlanır.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından; Tunceli ili, Merkez ilçesinde 1983 yılında yapılan kadastro sırasında 1, 189, 190, 191, 991 ve 992 parsel sayılı taşınmazların gerçek kişiler adlarına tespit edildiği, davacı gerçek kişiler tarafından süresi içinde bu parsellere yönelik kadastro mahkemesinde dava açıldığı, yargılama sırasında dava konusu parsellerin DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığı, dava konusu taşınmazların Uzunçayır Barajı göl sahası içinde kaldığı anlaşılmaktadır.

2. Bilindiği üzere, kadastro tespit tarihinden sonra yapılan kamulaştırma işlemi kadastro tespit tarihindeki uyuşmazlığın çözümlenmesine etki yapmayacağından davanın tapulama sırasındaki taraflar arasında çözümlenmesi ve malikinin tespiti gerekir. (HGK'nın 07.03.1973 tarih 7/586 E. - 970 K. sayılı kararı vb)

3. Somut olayda çekişmeli taşınmazlar hakkında kadastro tespit tutanağı düzenlenmiş olup süresi içinde Kadastro Mahkemesinde dava açıldığına, yargılama sırasında taşınmazın bir bölümünün DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığına, taşınmazların ise Uzunçayır Barajı göl sahası içinde kaldığına göre çekişmeli taşınmazın kamulaştırılmadan ve baraj suları altında kalmadan önce mülkiyetinin kime ait olduğunun tespitine karar verme görevi de Kadastro Mahkemesine ait bulunduğundan uyuşmazlığın Tunceli Kadastro Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR