Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9228 K.2025/8606

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ...ilçesi, .... Mahallesi 1 18... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece düzenlenen kıymet takdir tutanağında dava konusu taşınmazın zeminine, üzerindeki yapı ve ağaçlara düşük bedel belirlendiğini ileri sürerek, taşınmazın kalanınındaki değer düşüklüğünün de gözetilmesi suretiyle gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, tespit edilen kamulaştırma bedelinin davacı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan taşınmazın tapusunun iptali ile dava konusu taşınmazın tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece dava konusu taşınmaz için belirlenen kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrası olan tarihten karar tarihine kadar geçen süre için yasal faiz işletilmesi yönünde hüküm kurulduğunu, müvekkili kurumun kendisini vekille temsil ettirdiğini ve davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen davalı lehine vekâlet ücretine hükmedildiğini, kurumları lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun teknik ve hukuki yönden eksik ve hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaz arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu,

kamulaştırma bedelinin fahiş hesaplandığını, taşınmazın arsa olarak kabul edilse bile değerleme için alınan emsal taşınmazın doğru emsal olmadığını, emsal taşınmazın ilçe merkezine bitişik davaya konu taşınmazın ise merkezden 25 km uzakta olduğunu, emsal olarak alınan satışların kimler arasında yapıldığının belli olmadığını, dava konusu taşınmazın metrekare değeri belirlenirken objektif kriterleri dikkate alınmaksızın soyut değerlendirmelerde bulunulduğunu belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak alınan Kocaeli ili, Kandıra ilçesi, ...

Mahallesi 1 31... parsel sayılı taşınmazın yararlanılan 28.01.2020 tarihli satışının serbest bir satış olup uygun olduğu, söz konusu parselin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında olduğu, yol alanında kaldığı, kadastral parsel niteliğinde olduğu, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın yakın mesafede oldukları, dava konusu taşınmazın değerleme tarihi itibari ile değerleme oranının somut emsalin %83'ü değerinde olduğu kabul edilerek 2021 yılı itibarıyla metrekare birim fiyatının 229,00TL olarak belirlendiği, Dairelerinin 2022/1791 Esas sayılı dosyasında görülen dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ...

Mahallesi 1 31... parsel sayılı taşınmazın arsa vasfında kabul edilerek 2021 yılı itibarıyla belirlenen 300,00 TL/m²nin uygun bulunduğu, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/6721 Esas, 2024/973 Karar sayılı kararı onandığı, yine Dairelerinin 2022/157 Esas sayılı dosyasında görülen dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ...

Mahallesi 1 31... parsel sayılı taşınmazın arsa vasfında kabul edilerek 2021 yılı itibarıyla belirlenen 300,00 TL/m²nin uygun bulunup Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/6461 Esas, 2024/974 Karar sayılı kararı onandığı, dava konusu taşınmazın bu parsellerle olan konumu da dikkate alındığında dava konusu taşınmaz için 2021 yılı itibarıyla belirlenen 229,00TL/m² birim fiyatının davacı idarenin iddia ettiği gibi yüksek olmadığı,

dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapılara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Yayımlanan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkındaki Tebliğ'e göre metrekare birim fiyatı uygulanıp yıpranma payı da düşülerek bedel tespit edilmesinin yerinde olduğu, ayrıca tespit edilen ağaç bedellerinin sonuç kamulaştırma bedeli itibari ile idare lehine olduğu,

ayrıca davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi ve 2942 sayılı Kanun'un 10 ncu maddesine 6459 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile eklenen hüküm uyarınca dava 4 aylık süre içerisinde sonuçlandırılmadığından tespit edilen kamulaştırma bedeline 4. ayın bitiş tarihinden karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi doğru görülerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,