Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9393 K.2025/1948

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.10.2023 Tarihli 2022/262 Esas, 2023/303 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, tarafların kardeş oldukları, kök murislerinin yakın zamanda vefat ettiği,satılan bir dükkandan elde edilen bedelin muris tarafından İstanbul ... ... hesabına yatırıldığı, akabinde yapılan araştırma neticesinde söz konusu paranın davalı tarafın ilinde bulunan banka hesaplarına bölünerek yatırıldığının belirtildiği, bu sebeplerle terekedeki bu paranın miras payları oranında kendilerine ödenmesinin davacılar tarafından talep edildiği, davanın bu hali ile alacak istemine ilişkin olduğu, bu sebeple genel yetki kurallarının uygulanması gerektiği, yapılan inceleme neticesinde davalı tarafın dava tarihindeki yerleşim yerinin Bartın ili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bartın 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.02.2024 Tarihli ve 2024/48 Esas, 2024/21 Karar Sayılı Kararı Davalı tarafın dava tarihindeki yerleşim yerinin Bartın ili, i olduğu, bu sebeplerle yetkili mahkemenin Amasra Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Amasra Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.07.2024 Tarihli ve 2024/79 Esas, 2024/169 Karar Sayılı Kararı İstanbul Fatih Aksaray'da bulunan dükkanın satışından elde edilen paranın İstanbul ... ... hesabına yatırılması ile gerçekleşen haksız fiilin işlendiği yer olarak İstanbul Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğu, davacıların seçimlik yetkili mahkemelerden biri olan İstanbul Asliye Hukuk mahkemesinde dava açmış olup davanın konusunun para alacağına ilişkin olması ve davacıların ikametgahı gözetildiğinde İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğu, verilen yetkisizlik kararının usule uygun olmadığı gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 669 uncu maddesi uyarınca mirasta denkleştirme yapılması istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Mirastan doğan davalarda yetki” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:

“(1)Aşağıdaki davalarda, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir:

a) Terekenin paylaşılmasına, yapılan paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar.

b) Terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak tüm davalar.

(2) Terekede bulunan bir mal hakkında açılmak istenen istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti

zamanında mal nerede bulunuyorsa, orada da açılabilir.

(3) Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

3. 4721 sayılı Kanun'un “Mirasta denkleştirme - Mirasçılar arasında” başlıklı 669 uncu maddesi şöyledir:

“Yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları, denkleştirmeyi sağlamak için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdürler. Mirasbırakanın çeyiz veya kuruluş sermayesi vermek ya da bir malvarlığını devretmek veya borçtan kurtarmak ve benzerleri gibi karşılık almaksızın altsoyuna yapmış olduğu kazandırmalar, aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmiş olmadıkça, denkleştirmeye tâbidir. Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler.”

C. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde mirastan doğan davalarda ölen kişinin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkili mahkeme olarak düzenlenmiştir.

2. Dosya kapsamından, murisin son yerleşim yeri adresinin Kurucaşile/Bartın olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Amasra Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Amasra Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,