Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9444 K.2025/7771

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... 4077 parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle kamulaştırmasız el atılması nedeniyle, irtifak bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parsel üzerinde müvekkili idare lehine tesis edilmiş usulüne uygun bir irtifak hakkının söz konusu olduğunu, yörenin gelişen enerji ihtiyacının sürekli bir biçimde karşılanmasının temini münasebetiyle yapılan ve davaya konu kamulaştırmalarda yasal ve teknik prosedürün Enerji Kuvvetli Akım Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde uygulandığını, taşınmazlar üzerinde tesis edilen enerji nakil hattı güzergahlarının teknik imkanlar zorlanarak taşınmazları en az etkileyecek konumlardan geçirildiğini, bu nedenlerle davanın usul ve esas yönünden reddine, dava masraflarının ve lehlerine doğacak vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek tespit edildiğini, 1991 yılında irtifak tesis edildiğini, kararın mükerrer ödemeye neden olacağını, taşınmazın tarla olarak değerlendirilmesi gerektiğini, değer düşüklüğü oranının yüksek hesaplandığını, enerji nakil hattının kesişen ortak alanlarında mükerrer hesaplama yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre irtifak hakkı bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak belirlenen değer azalış oranının da yerinde olduğu,

Mahkemece iade kararına uygun işlem yapıldığı anlaşıldığından davalı idare vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiş; ancak Mahkemece verilen kararın hüküm kısmının ikinci bendinde irtifak hakkı tesisi yerine intifa tesisi denilmesi doğru görülmediğinden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, kamu düzeni gereği İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını, bedelin ödendiğini, davanın haksız açıldığını, kabule göre de bedelin yüksek belirlendiğini, değerlendirme tarihinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 3'e göre belirlenmesi gerektiğini, değer kaybı oranının düşük olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu işlemle alakalı yapılan ödemelerin belirlenen bedelden düşülmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosya kapsamından davalı idarenin 16.07.2024 tarihli yazısına göre eski 2861 parsel sayılı taşınmaz üzerinden Bölge Müdürlüklerine ait 380 kv’lık... II Enerji Nakil Hattı geçtiği, bu hatta ait istimlak bedellerinin ...

Şubesine bloke edildiği, kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını ileri sürdüğü görülmüş olup dava konusu taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırılıp kamulaştırılmadığı araştırılarak, kesinleşmiş bir kamulaştırma var ise kamulaştırma krokisi mahallinde yapılacak keşif ile zemine uygulanarak,

el atılan kısmının daha önce kamulaştırılan bölüm ile aynı yer olup olmadığı tespit edilerek ve dava konusu eski 2861 parsel sayılı taşınmazın imar uygulaması sonucu 4077 parsel olduğunu gösterir şuyulandırma cetvelleri ile dava konusu taşınmazın davacının bayilerini gösterir şekilde tüm geldi kayıtların ilgili Tapu Müdürlüğünden istenilmediği gibi dosya kapsamında bulunan kamulaştırma evraklarından kamulaştırma işlemleri sırasında ilanen tebligat yapıldığı,

ilanen tebligat yapılmadan önce 2942 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinde sayılan Tapu Sicil Müdürlüğü, Vergi Dairesi, Nüfus Müdürlüğü ve zabıtadan adres araştırması yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise alınan cevapların ve cevaplar üzerine ne işlem yapıldığının davalı idareden sorulup belgelerin getirtilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,