Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9677 K.2025/8161

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Samsun ili, ...ilçesi, ... Mahallesi 11 54... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, kıymet takdir komisyonunca belirlenen bedelin üç katına yakın bedel belirlendiğini, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, taşınmaz üzerindeki yapı bedelinin de yüksek hesaplandığını, dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin iptali için idare mahkemesinde açtıkları iptal davasının sonucu beklenmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dosyaya sundukları emsallerin gerekçesi açıklanmadan değerlendirilmediğini, farklı ilçede yer alan tek satışın emsal alınarak değerlendirme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, yapı değerinin hesaplanmasında piyasa araştırması ve rayiç değerlerinin de göz önüne alınması gerektiğini,

ayrıca KDV tutarının da mevcut hesaplamaya dahil edilmemesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma bedeline mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı veya enflasyon farkı uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer belirlenmesinde, emsal taşınmaz (...

Mahallesi eski 1 05... parsel, yeni 136 60... parsel) ile yapılan usulüne uygun karşılaştırmada, emsal taşınmazın arsa metrekare rayiç değeri ile dava konusu taşınmazın arsa metrekare rayiç değeri dikkate alınarak yapılan kıyaslamada, taşınmaz üzerinde bulunan yapıların 2. Sınıf (C) Grubu yapı olarak nitelendirilmesinde, aynı yapıların dava tarihindeki bayındırlık birim fiyatları ve yıpranma oranı gözetilip,

tanzim ettirilen 29.03.2023 havale tarihli bilirkişi kurulu kök raporu ve 19.09.2023 havale tarihli bilirkişi kurulu ek raporu doğrultusunda değer tespitinde ve davacı idare yararına vekâlet ücreti takdir edilmemiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca yapının yaşı göz önüne alınarak en az %40 oranında yıpranma payı kesintisi yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca 07.01.2025 tarihli ek beyan dilekçesi ile davacı idare tarafından kamulaştırmadan vazgeçildiğini, kamulaştırma bedelinin müvekkili tarafından iade edildiğini, tapu kaydının müvekkili adına yeniden tescili ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davalı vekilince verilen 07.01.2025 tarihli dilekçe ile davacı idare tarafından kamulaştırmadan vazgeçildiği iddia edilmektedir.

3. 2942 sayılı Kanun'un 21 inci maddesine göre idare, kamulaştırmanın idari ve adli yönden kesinleşinceye kadar kamulaştırmanın her safhasında kamulaştırma kararını veren ve onayan yetkili mercinin kararı ile kamulaştırmadan tek taraflı olarak vazgeçebilir.

4. Bu durumda usulüne uygun olarak yetkili mercii tarafından verilmiş kamulaştırmadan vazgeçme kararı olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

5. Bozma sebep ve gerekçesine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,