Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9690 K.2025/4925

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 10962 ada 1 parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından el atıldığını, kamulaştırma yapılmaksızın el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bulunduğu konum itibarıyla değerli olduğunu, uygulanacak faiz oranının enflasyon oranından az olmaması gerektiğini, davacılar lehine nispi vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava tarihinin 22.02.2023 olarak belirtildiğini ve hesaplamanın ona göre yapıldığını, dava tarihine göre hesaplama yapılması gerektiğini, Milli Eğitim Bakanlığının dava konusu taşınmaz için kamulaştırma sorumluluğu bulunmadığından işbu davada taraf sıfatı bulunmadığını, tazminat miktarının yüksek belirlendiğini, emsal taşınmazın uygun olmadığını, vekâlet ücretinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın imar planında "ilköğretim alanı" olarak tahsis edildiği, ancak taşınmaza fiilen el atılmadığı, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 10 uncu maddesi amir hükmü uyarınca 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde ayrılma amacına uygun olarak kamulaştırma görevinin yerine getirilmemesi ve malikin mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle taşınmaz bedelinin ödenmesi gerektiği, buna göre eldeki dosyada dava konusu taşınmaza hukuken el atılmış olmakla davanın esasına girilmesinde,

hasım olarak davalı idarenin tespitinde, dava konusu parselin okul alanı olarak ayrıldığı gözetilip taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer belirlenmesinde dosya kapsamıyla uyumlu olduğu, belirlenen ve davacının hissesine karşılık hesaplanan tazminat miktarında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin tüm, davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden, davacıların murisi olan hissedar ...'ın Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/3075 Esas, 2022/2940 Karar sayılı veraset ilâmına göre davacı ...'na 1/16, davacı ...'na 3/16 pay düştüğü hâlde, hükme esas alınan 30.11.2023 tarihli ek raporda ...'na 1/8, ...'na ise 3/8 paya göre hesaplama yapılmak suretiyle fazladan bedele hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacılar vekilinin tüm, davalı idare vekilinin kısmen temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulüne, temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,