Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9996 K.2025/6763

Taraflar arasındaki yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkin asıl ve kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; davaya konu Tunceli ili, ... ilçesi, ... köyü 183 ada 1 parsel sayılı taşınmazın Nazımiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/10 Değişik İş Esas sayılı delil tespiti davasında sulu olduğunun tespit edildiğini, buna rağmen hukuka aykırı delillere göre karar verildiğini, bu nedenle muhakemenin yeniden yapılması gerektiğini, davacı kurum tarafından 11.02.2016 tarihinde mahkemeye gönderilen müzekkerede kamulaştırma kararının iptal edilmiş olmasına rağmen davalılar aleyhine hüküm ihdas edilmiş olmasının da hukuka aykırı olduğunu,

kamulaştırma kararının iptal edilmiş olması karşısında davanın "kamulaştırmasız el atma ve ecr-i misil davası olarak devam etmesi gerekirken Mahkemece davalılar aleyhine hüküm kurulmuş olmasının da iade-i muhakemeyi gerektirdiğini iddia etmekle yargılamanın yenilenmesini, davanın kamulaştırmasız el atma ve ecrimisil davası olarak devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle.

Pembelik HES projesinin yapımı için gerekli olan bir kısım taşınmazların acele kamulaştırma ve el koyma kararı alınmak suretiyle kamulaştırıldığını, belirlenen kamulaştırma bedelinin Nazımiye Asliye Hukuk Mahkemesi kamulaştırma hesabına ilgili kişiler adına yatırıldığını, sonrasında kamulaştırma bedelinin mahkemece belirlendiğini ve taşınmazın idare adına tescil edildiğini, kararın temyiz edilerek eksik bedel tespit edildiği gerekçesiyle bozulduğunu, bunun üzerine Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi raporlarına itibar edilerek davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini,

taşınmazın sulu olduğu gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin bu nedenle yersiz olduğunu, yargılamanın iadesi nedenlerinin sınırlı olarak sayıldığını, davacının ileri sürdüğü nedenlerin kanunda sayılı nedenlerden olmadığını, kamulaştırma kararının kaldırılmasının söz konusu olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Danıştay tarafından kamulaştırma kararının iptal edildiğini, geçerli bir kamulaştırma kararı olmadığını, yeniden yargılama yapılarak taşınmazın değerinin belirlenmesi gerektiğini, taşınmazların baraj altında kalıp kalmadığının keşif ile saptanması gerektiğini, taşınmazlar baraj suları altında kalmışsa ve davalı idare süreç içinde Danıştay kararı sonrası hukuka uygun bir kamulaştırma kararı almamışsa davalı köylülerin kamulaştırmasız el atma ve ecrimisil istemli davaları açma hakkının olduğunun tespit edilmesi gerektiğini,

önceki mahkeme kararına göre almış olduğu kamulaştırma bedeli ile son kamulaştırmasız el atma davası arasındaki bedel farkı ve ecrimisil tazminatının davacı tarafa ödenmesi gerektiğini, ayrı ayrı verilen ret kararlarının kaldırılması gerektiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile idari yargı tarafından iptal edilen işlemin acele kamulaştırma kararı olduğu, eldeki davanın ise kamulaştırma davası olduğu ve iş bu dosyanın Yargıtay denetiminden geçerek onandığı ve kesinleştiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 375 inci maddesindeki yargılamanın iadesi sebepleri bulunmadığından İlk Derece Mahkemesince yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

öte yandan yargılanın yenilenmesi talebi kabul edilmediğine göre birleştirilen davaya konu el atma nedeniyle tazminat ve ecrimisil şartları oluşmadığından ret kararı verilmesinin de yerinde olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada yargılamanın yenilenmesi, birleştirilen davada ise kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,