Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/10061 K.2025/16585

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ile davalılar ... vd. adına vekâleten kendi adına asaleten davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ile davalılar ... vd. adına vekâleten kendi adına asaleten davalı ... tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;.. ili, ... ilçesi, .. köyü, .. altı mevkii, 21 59... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... vd. adına vekâleten ve kendi adına asaleten davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın tamamının ... Bölgesi ilave alanı amacı ile davacı tarafından kamulaştırılmak istenildiğini, taşınmaz için davacı idare tarafından teklif edilen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın 1. sınıf tarım arazisi olduğunu, belediye rayiç değerleri ve şahıslar arasındaki satışların kıymet takdirinde tek başına nazara alınmasının mümkün olmadığını, zira bunların çoğunlukla düşük gösterildiğini, emsal belirlenirken 2. Organize Sanayi Bölgesi alanı içindeki taşınmazların da nazara alınması gerektiğini, taşınmazın gerçek değerinin tespitinin gerektiğini beyan ederek yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile ... Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili, davalılar ... vd. adına vekaleten kendi adına asaleten davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kıymet takdir komisyonlarının belirlediği bedel ile bilirkişilerce belirlenen bedel arasında ciddi farklar olduğunu, taşınmazın tarla vasfında olduğunu, etrafının meskun olmadığını, belediyenin alandaki tüm taşınmazların vasfına yönelik aynı cevabı verdiğini bu sebeple taşınmazın arsa vasfında kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalılar ... vd. adına vekaleten ve kendi adına asaleten davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; dava açarken davacı tarafından kendilerince yaptırılan raporun adeta emsal gösterilmek sureti ile mahkemeyi ve bilirkişileri yönlendirme amacıyla ek belge olarak sunulduğunu, bu duruma itiraz ettikleri halde bilirkişilerce ve mahkemece bu belirlemelerin dikkate alındığını, taşınmazın 1. sınıf tarım arazisi niteliğinde olduğunu, yanından dere geçtiğini ve sulama imkanı olduğu için her türlü ürün yetiştirilebileceğini, ileri ki aşamada müvekkilime ait arazide arsa niteliğine dönüşeceğini,

bu itibarla değer tespiti yapılırken şu an da kurulu bulunan organize sanayi bölgesindeki arsa fiyatlarının değer tespitinde nazara alınması gerektiğini, taşınmazın metrekare bedelinin 2000 TL'nin altında olmaması gerektiğini, değer tespiti yapılırken sadece belediye rayiç değerleri veya taşınmazın taraflar arasındaki satışa esas alınan değerlerin kıymet takdirinde esas alınmasının mümkün olmadığını, rayiç değerlerin vergisel mülazalarla düşük gösterildiği ve yine masraftan kaçmak amacıyla bu değerlerin tapu işlemlerinde düşük gösterildiğini, emsal değer araştırması yapılırken sanayi tesisi olarak oluşan ...

Bölgesi içindeki taşınmazların da emsal olarak belirlenmesi gerektiğini, vatandaşın tek geçim kaynağı olan bu arazinin elinden alınması hususunun bilirkişilerce göz ardı edilmemesi gerektiğini, birden fazla davalı vekili lehinde vekâlet ücretine hüküm kurulması gerekir iken tek bir vekâlet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, istinaf masrafları ile istinaf vekâlet ücretinin davacıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/25000 ölçekli ... Planında, organize sanayi bölgesi alanında kaldığı, Dairelerince Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında, arsa vasfında kabul edilerek emsal karşılaştırma yöntemiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili, davalılar ... vd. adına vekâleten kendi adına asaleten davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. adına vekâleten ve kendi adına asaleten davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekili ile davalılar ... vd. adına vekâleten kendi adına asaleten davalı ...'ın yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,