Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11051 K.2026/3848

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1836 parsel sayılı taşınmaza pilon yeri bedeli ve irtifak hakkı karşılığı ödenmeksizin el atıldığından bedelinin belirlenerek davanın açıldığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından davanın reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise enerji nakil hattının geçmesi nedeniyle meydana gelen değer artışlarının dikkate alınarak bedelinin belirlenmesini, davalı idare lehine irtifak hakkının kurulmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın arazi vasfında olduğunu, geometrik durumu ve yüz ölçümü göz önüne alındığında daha düşük değer kaybı hesaplanarak tazminata hükmedilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda üretim masraflarının brüt gerilin 1/3 'ünden az olamayacağı hususunun göz önünde bulundurulması gerektiğini, dava konusu taşınmazın el koyma tarihindeki nitelikleri esas alınarak bedel tespitinin yapılması gerektiğini, sulanabilir tarım arazisi olarak tespit edilen taşınmazın su kaynağının mevcudiyetinin araştırılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu koşullarda 40-50 yaşlarında kapama antep fıstığı bahçesi niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tespit edilmesinde ve bu surette pilon yeri ve taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü,

geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; el koyma bedelinin yüksek hesaplandığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer düşüklüğü oranının yüksek uygulandığını, dava konusu taşınmazın tarımsal faaliyetine engel bir durumun olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,