Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11078 K.2025/17236

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin ve irtifak hakkı karşılığının tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın ve irtifak hakkının davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 2 98... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tespitini ve kamulaştırılan taşınmaz ile üzerindeki irtifak hakkının müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin ve irtifak hakkı karşılığının tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın kamulaştırma konusu kısmının tapu kaydının iptali ile taşınmazın davacı idare adına tesciline ve irtifak hakkının tesisine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, verilen kararı davacı idarenin istinaf etmediğini, bu sebeple müvekkili davalılar lehine usulü kazanılmış hak söz konusu olduğunu, kaldırma kararlarından sonra yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini, raporlar arasında oluşan fahiş çelişkinin giderilmediğini, taşınmaz üzerinden geçen irtifak ve pilon alanının taşınmazın büyüklüğüne olan oranı ile karşılaştırma yapılarak değerlendirilebilecek nitelikte olmadığını, alınan emsalin uygun emsal olmadığını, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının çok düşük belirlendiğini,

dava tarihinden sonra ilgili belediye tarafından taşınmazın imar planı kapsamına alındığını ancak yüksek gerilim hattı geçen bu kısımların planlama dışında bırakıldığını, dava konusu kamulaştırma sebebiyle parselin planlama dışı bırakılması nedeniyle değer tespitinin buna göre yapılması gerektiğini, taşınmazın değer düşüklüğü oranının çok düşük belirlendiğini, kamulaştırma dışında kalan kısmın kamulaştırma sonrası eksilen değerinin de tespiti gerekirken raporda bu yönde yapılan hesaplamanın eksik ve gerçek olmadığını,

kullanılması mümkün olmayan 190,86 m² için bedel tespiti yapılıp kamulaştırma bedelinin buna göre hesaplanması gerekirken sadece pilon alanı için kamulaştırma hesabı yapıldığını, kalan bölümün de dahil edilmek suretiyle irtifak hakkı tesisinden önceki değeri ile irtifak hakkı geçirildikten sonraki değeri arasındaki farkın belirlenmek suretiyle kamulaştırma bedelinin hesaplanması gerektiğini, kamulaştırma bedeline kamulaştırma tarihinden faize hükmedilmesi gerekirken faiz başlangıcının dava tarihinden başlatılarak karar tarihinde sonlandırılmasının yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda; .. İlçesi, ..

Mahallesi 1 36... parsel sayılı taşınmazın 14.06.2017 tarihli satışının somut emsal olarak alındığı, dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas rayiç bedelinin 20,00-TL, somut emsalin rayiç bedelinin ise 25,00 TL olduğu, emlak vergisine esas rayiç değerleri ve mukayese oranına göre dava konusu taşınmazın kıyasi emsalin %50'si kadar değerli olduğu değerlendirilerek dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 03.04.2018 tarihi itibarıyla metrekare birim fiyatı 300,00 TL olarak tespit edildiği,

ancak İlk Derece Mahkemesinin 27.11.20 18... .03.2021 tarihli kararlarına karşı sadece davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğundan, 30.03.2021 tarihli kararda tespit edilen 350,00 TL/m² birim fiyatı hususunda davalılar lehine müktesep hak oluştuğundan davalılar lehine oluşan müktesep hak gereği ikinci kararda belirlenen 42.817,13 TL aşağısında kamulaştırma bedeline hükmedilememesi gerektiğinden ve ödenmesine karar verilmesi gereken 42.817,13 TL kamulaştırma bedelinden acele kamulaştırma dosyasında ödenen 7.724,78 TL'nin düşümünden sonra bakiye 35.092,35 TL'nin derhal ödenmesine karar verilen 2.544,37 TL'sine dava tarihi

olan 03.04.2018 tarihinden 4 ay sonrası olan 04.08.2018 tarihinden ilk karar tarihi olan 27.11.2018 tarihine kadar, bakiye 32.547,98 TL'ye ise ikinci karar tarihi olan 30.03.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilmemesi gerektiğinin gözetilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine ilişkin hüküm kurulması yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,