Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11963 K.2026/4479

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davacılar ve davalı idare vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Diyarbakır ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 369 (yeni 17 20... parsel) parselde müvekkillerinin hisse malikleri olduğunu, müvekkillerinin diğer hissedar ...'in mirasçıları olduğunu, davalı ... tarafından Diyarbakır-Bismil Karayolu yapımı sırasında müvekkillerine ait dava konusu taşınmaza kamulaştırma bedeli ödenmeden ve kamulaştırma yapılmadan el atıldığını, davalı idarenin dava konusu taşınmaz üzerine müvekkillerinin tasarrufuna imkan bırakmayacak şekilde ve süreklilik arz edecek şekilde el koyduğunu, dava konusu taşınmazın belediyenin imar uygulaması kapsamında olup aynı güzergahta petrol istasyonları, dinlenme tesisleri, fabrikalar ve yine ...

Devlet Hastanesine yakın olması, dava konusu taşınmazın değerinin çok yüksek olduğunun göstergesi olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmazın bulunduğu kesimin şehrin gelişme yönünde bulunduğunu belirterek taşınmazın kamulaştırmasız el atmadan dolayı tespit edilecek bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2020 tarihli ve 2019/185 Esas, 2020/412 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.11.2022 tarihli ve 2021/1283 Esas, 2022/3205 Karar sayılı kararıyla dava konusu taşınmazın imar planı içinde bulunduğu, bu nedenle arsa niteliğinde olduğu anlaşılmış olup hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği; ancak davacı ...'e 01.11.1988 tarihinde usulüne uygun olarak kamulaştırma işlemi tebligatının yapıldığı, bu davacıya ilişkin olarak davanın reddi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... yönünden reddine, diğer davacılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; davacı ... dışındaki davacıların paylarına ilişkin davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verildiği, davalı ...'in payına ilişkin yapılan incelemede davacı ...'e usulüne uygun kamulaştırma işlemi tebliğ edildiğinin ispat edilemediği, zira aynı doğrultuda ...'in aynı taşınmaza ilişkin idare aleyhine daha önce açtığı kamulaştırmasız el atma davasında Dairemizin 2014/14818 Esas sayılı kararı ile bu yönde bozma yapıldığı; ancak dosyanın takip edilmediğinden işlemden kaldırıldığı gözetildiğinden ... yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmeyerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davacılar ve davalı idare vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Bir kısım davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; fen raporunda 7274,39 m² işgal edildiğinin ve arta kalan kısmımda işgal olmadığının belirtildiğini, ancak taşınmazın yol olarak karayoları tarafından ifraz edildiğini, işgal olmayan 1 dönüm kısmının uzunluğunun 200 mt genişliğinin 5 m² olan bir alan olduğunu, taşınmazın bu hali ile kullanımının mümkün olmadığını, yolun kot yüksekliğinden ve yol yapım çalışmalarında yol genişletilmesi ile hafriyat dökümünden kaynaklı atıl alan olması nedeniyle el atma olgusunun bu bölümde de gerçekleştiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, dava konusu taşınmazın tarım arazisi vasfında olmasına karşın arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, emsal seçiminin ve incelemesinin hatalı yapıldığını, yüksek bedel belirlendiğini, kamulaştırma nedeniyle arta kalan alanda değer artışı meydana geldiğini, tapudan terkin kararı verilmesi gerekirken tescile ilişkin hüküm kurulduğunu, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararın bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bir kısım davacılar ve davalı idare vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,