Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12433 K.2026/4402

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen 2018/612 Esas sayılı dosyada yer alan dava konusu Batman ili, ..., .... Mahallesi 37 81... nolu parsel (eski ... 118) sayılı taşınmaza ilişkin tazminat istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bu parsele ilişkin ecrimisil istemi yönünden ise feragat nedeniyle davanın reddine, diğer taşınmazlar bakımından ise asıl ve birleştirilen davaların tazminat ve ecrimisil yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Miktar veya her paydaş için değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın her paydaş için değeri kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Temyizdeki parasal sınırların uygulanmasına ilişkin 6100 sayılı Kanun'un Madde 1'e 14.11.2024 tarihinde yürürlüğe giren, 7531 sayılı Kanun'un 22 inci maddesi ile “İstinaf ve temyiz kanun yoluna başvuruda esas alınan parasal sınırda yeniden değerleme nedeniyle meydana gelen artış, bölge adliye mahkemesinin kaldırma veya Yargıtayın bozma kararları üzerine yeniden verilen kararlar hakkında uygulanmaz, ilk karar tarihinde geçerli olan parasal sınırlar esas alınır." şeklinde üçüncü fıkra eklenmiş,

akabinde bu fıkra 04.06.2025 tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'un 20 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve aynı Kanun ile 6100 sayılı Kanun'un Ek Madde 1'in ikinci fıkrası "200 üncü ve 201 inci maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hukuki işlemin yapıldığı, 341 inci, 362 nci ve 369 uncu maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır." şeklinde değiştirilmiştir.

Dosya içeriğine göre; bozma sonrası İlk Derece Mahkemesi karar tarihinin 10.07.2025 olduğu ve 7550 sayılı Kanun'un 20 inci maddesi ile 6100 sayılı Kanun'un Ek-1 inci maddesinin ikinci fıkrasına getirilen değişikliğin yürürlükte olduğu anlaşıldığından asıl ve birleştirilen davalarda miktar veya değeri her paydaş için hüküm altına alınan ecrimisil miktarının asıl dava tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 41.530,00 TL’nin altında birleştirilen dava tarihi itibarıyla 72.070,00 TL'nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle davalı idare vekilinin temyiz isteminin asıl ve birleştirilen davadaki ecrimisil istemi yönünden reddine karar vermek gerekir.

Davalı idare vekilinin asıl ve birleştirilen davalardaki tazminat istemi yönünden temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekilleri asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; mülkiyeti müvekillerine ait olan ... Mahallesi 14 93... parsel (eski ... Mahallesi 12255 parsel), ... Mahallesi 37 81... parsel ( eski ... Mahallesi 118 parsel), ... Mahallesi 32 01... parsel (eski ... Mahallesi 16366 parsel) parsel sayılı taşınmazların bir kısmına davalı idare tarafından kamulaştırma işlemi yapılmadan fiilen el atıldığını, davacının hissesine düşen kısım bakımından kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat bedelinin tespit edilerek davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazlara el atılmamış olduğundan öncelikle davanın reddini, aksi halde taşınmazların bedelinin tespiti ile tespit edilecek bedelden %40 düzenleme ortaklık payı düşürülmesini, dava konusu taşınmazların maliklerin talebiyle ifrazen oluşup, olduğu gibi imar planına dahil edildiğinden ve daha önce 3194 sayılı Kanun'un 18 inci madde uygulamasıyla terkin yapılmadığından %40 düzenleme ortaklık payının tespit edilecek bedelden indirilmesini, taşınmazların yol dışında arta kalan kısmı köşe başı konumda olup yolun genişletilmiş olmasından kaynaklı taşınmazların alabileceği katın arttığını, taşınmazların değer kazandığını, taşınmazlarda meydana gelen değer artışının da tespiti ile bedelden düşürülmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemenin 30.03.2023 tarihli ve 2023/13 Esas, 2023/231 Karar sayılı kararıyla Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/612 Esas sayılı birleştirilen dosyasındaki ecrimisil talebinin feragat nedeniyle reddi ile asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.20 23... /732 Esas, 2023/1447 Karar sayısı ile belirtilen kararında arsa niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrası (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından davalı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.2023 tarihli ve 2023/732 Esas, 2023/1447 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu ... Mahallesi 14 93... parsel (eski ... Mahallesi 12255 parsel), ... Mahallesi 37 81... parsel (eski ... Mahallesi 118 parsel), ... Mahallesi 32 01... parsel (eski ... Mahallesi 16366 parsel) sayılı taşınmazlardaki paydaşların pay oranları açıkca gösterilmeden, denetime ve infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, birleştirilen Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/91 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesi ve 27.09.2021 tarihli talep arttırım dilekçesinde açıkça davacı olmadığı belirtilen ... hakkında lehe hüküm kurulmasının hatalı olduğu belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen 2018/612 Esas sayılı dosyalardaki dava konusu Batman ili, ..., ... Mahallesi 37 81... nolu parsel (eski ... 118) sayılı taşınmaza ilişkin tazminat istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, aynı parsele ilişkin ecrimisil talebi yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, diğer taşınmazlar yönünden asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; karar, ilam harcı ve vekâlet ücretinin nispi olarak belirlenmiş olmasının hatalı olduğunu, ilk mahkeme kararının sadece müvekkil davalının talebi üzerine bozulduğunu, kazanılmış hak ilkesinin ihlal edildiğini, ecrimisil davasından feragat söz konusu olduğunu, feragat ve davanın tümüyle reddi durumlarında her halükarda davanın türü ne olursa olsun karşı avukatlık ücreti ödenmesi gerektiğini ecrimisil alacağının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, ıslah edilen ecrimisil alacağının zamanaşımına uğradığını, zamanaşımından reddi gerektiğini, ecrimisilin ispatlanamadığı,

dava konusu taşınmazların değerinin fazla gösterildiğini, bilirkişi raporunda, emsal parsel imar parseli olup, düzenleme ortaklık payı payı kesintisinin %45 olarak yapılması gerektiğinden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat bedeline ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Somut olayda dava konusu 37 81... nolu parsel sayılı (eski ... 118) taşınmaz yönünden davacı vekili ecrimisil tazminatı yönünden davasından feragat ettiğinden ecrimisil yönünden davalı idare vekili lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A. Davalı İdare Vekilinin asıl ve birleştirilen davalarda her bir paydaş için hüküm altına alınan ecrimisile ilişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

B. Davalı İdare Vekilinin her paydaş için hüküm altına alınan asıl ve birleştirilen davalarda feragat nedeniyle redde ilişkin temyizi ile, Kamulaştırmasız El Atma Tazminatına İlişkin Temyizi Yönünden; 1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin vekâlet ücretine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile, Mahkeme kararının hüküm fıkrasının "Birleşen Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/612 Esas sayılı dosyası yönünden" başlıklı paragrafa 6. bend ilave edilerek, "Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden ecrimisil yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesap edilen 1.000 TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,