Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12480 K.2025/18524

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 9844 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu davalı kurum tarafından .. Tapu Müdürlüğüne gönderilen talep üzerine dava konusu taşınmazın tapu kaydına 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca satılamaz/devredilemez şerhi düşüldüğünü, kararın uzun zaman önce kesinleşmesine rağmen davalı kurum tarafından şerhin kaldırılmasının sağlanmadığı, mülkiyet hakkının açık bir ihlali teşkil eden bu şerhin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare cevap dilekçesinde özetle, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazda davalı idare lehine konulan şerhin kaldırılmasına verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkil kuruma başvuru yapmadan yerel mahkemeye başvurduğunu, oysa huzurdaki davanın ikame edilebilmesi için söz konusu yolların tüketilmesi gerektiğini, söz konusu taşınmaz üzerinde nakil hattı geçip geçmediği, ne kadar alanı işgal ettiği teknik konular olduğundan müvekkil şirket işlem dosyası ve giderek mahalde yapılacak keşif ile görülüp anlaşılacağını, bilirkişi incelemesi yapılmadan ve gerekli belgeler getirtilmeden karar verilmesinin usule aykırı bulunduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gibi yargılama giderlerinin, harçların ve avukatlık bedelinin de taraflarına yükletilmesinin yanlış olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacı tarafça ilgili taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle tazminat davası açılmışsa da, belirtilen davada verilen kararın işbu davanın açılmasından önce kesinleştiği nazara alındığında tapuya bu nitelikte şerhin konulmasının kanuna uygun bulunmadığı, şerhin kaldırılması için davalı tarafa müracaatta bulunulmasına da gerek olmadığı, bu durumda davalı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı,

ancak kamu düzeni yönünden yapılan incelemeye göre, Mahkemece kararla birlikte Tapu Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen cevaptan ilgili şerhin karar kesinleşmeden kaldırıldığı, dolayısıyla davanın konusuz kaldığı ve esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilip, davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği için yargılama giderlerinin bu tarafa yükletilmesi gerektiği belirterek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,