Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12799 K.2025/17032

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. köyü 1 03... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2021 tarihli ve 2021/101 Esas, 2021/572 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2021 tarihli ve 2021/101 Esas, 2021/572 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.05.2023 tarihli ve 2022/843 Esas, 2023/855 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; değerlendirme tarihi olan 2021 yılına ait münavebeye esas ürün listesinin ve raporda münavebeye alınan ürünlerin verim, satış bedeli ve ayrıntılı maliyet cetvelinin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden temin edilerek bilirkişi raporunun denetlenmesi gerektiğinden ve dava konusu kök 1 03... parsel sayılı taşınmazın 398,84 m²lik bölümünün kamulaştırıldığı, geriye kalan 289,16 m²lik kısmın da kamulaştırma sonrası değer kaybı olacağı değerlendirilmeden eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru görülmediğinden, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmün kamulaştırma bedeli ve işletilecek yasal faizle ilgili bentlerinin hatalı kurulduğunu, objektif değer artış oranı ile kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, münavebe ürünleri ve verilerin doğru alınmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, uydu fotoğraflarından bu durumun görülebileceğini, arazi kabul edilse dahi verimin düşük kapitalizasyon faiz oranının yüksek alındığını, % 400-500 oranında objektif değer artışı uygulanması gerektiğini, bedelin güncellenmesi gerektiğini, kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Aynı kamulaştırma kapsamında aynı yöreden gelen taşınmazlarda belirlenen 114,20TL/m² birim bedelinin ve uygulanan objektif değer artış oranının Dairemiz denetiminden geçtiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir. Denetiminden geçen dosyalarda tespit edilen bu bedel üzerinden ve arta kalan 289,16 m²lik alana da bilirkişi raporunda belirlenen %50 değer azalışı uygulanmak suretiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerekir.

3. İlk Derece Mahkemesi kararı ile tespit edilen bedele 15.06.2021 tarihinden ilk karar tarihine, fark bedele ise aynı tarihten son karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının, a) (4) numaralı bendinde yer alan ''167.753,75'' sayısının hükümden çıkartılması, yerine ''124.117,13'' sayısının yazılması,

b) (5) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine "Dava 4 ay içinde sonuçlandırılmadığından mahkemece ilk kararla hükmedilen 91.095,10 TL'ye 15.06.2021 tarihinden ilk karar tarihi olan 17.09.2021 tarihine, fark bedel 33.022,03 TL'ye aynı tarihten son karar tarihi olan 16.08.2024 tarihine kadara yasal faiz işletilmesine, davacı idarece fazla bloke edilen 43.636,62 TL'nin davalı tarafça bankadan çekilmişse çekildiği tarihe kadar varsa işlemiş nemaları ile davacıya davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çekilmemişse varsa işlemiş nemaları ile davacıya iadesine'' cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irad kaydedilmesine, davalıdan eksik alınan 1.350,60 TL temyize başvurma harcının alınmasına,

11.12.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 Esas, 2004/19 Karar sayılı kararı ve müstakar kararlarında da açıkça ifade edildiği üzere Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının kesin hüküm halini almamış derdest davalar yönünden uygulanmaları gerekir. Zira Anayasa Mahkemesinin iptal kararları usulî kazanılmış hakkın ve aleyhe bozma yasağının istisnasını teşkil ederler.

Bu nedenle somut olayda; davalı tarafın, Anayasanın 46 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizin uygulanmasına yönelik Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilecek bir temyiz talebinin (davalı taraf vekilinin “faize” ilişkin talebi) de dosya münderecatında bulunması karşısında, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmünün iptali yönünde Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ve 01.08.2023 tarihli,

32266 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas - 2023/69 Karar sayılı iptal kararı doğrultusunda karar verilmeli ve “dava tarihinden itibaren mahkeme karar tarihine kadar” Anayasanın 46 ncı maddesinin son fıkrası hükmü nazara alınarak faize hükmedilmelidir.

Hâl böyle iken, eldeki derdest davada Anayasa Mahkemesi iptal kararının uygulanmadığı, Sayın çoğunluğun diğer yönleriyle katıldığım “Düzeltilerek Onanma Kararı”na (faize ilişkin yönüyle), açıkladığım nedenlerle katılmıyorum. 11.12.2025