Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/13176 K.2026/3572

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 53... parsel sayılı taşınmazdan davalı idarece su borusu geçirilmek suretiyle taşınmaza kamulaştırmasız olarak el atıldığını ileri sürerek el atılan kısmının bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı BUSKİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, yetki ve görev itirazında bulunduklarını, yapılan işlemde su borularının yerin 3 metreden daha fazla altından geçirilmek suretiyle hiçbir şekilde arazinin topoğrafik yüzeyine ve kullanım olanaklarına zarar vermediğini, arazinin kullanımına engel teşkil etmediğini, taşınmazın yola terk edildiğini, bu nedenle davacıların hak iddia edemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davada husumetin BUSKİ Genel Müdürlüğüne yöneltildiğini, davada taraf değişikliği yapılmasının müvekkilinin savunma hakkını kısıtlar mahiyette olduğunu, davada taraf değişikliğinin ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğunu, taraf değişikliği talebine muvafakatleri olmadığını, dava konusu taşınmazda fiilen el atma olup, olmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 132.651,74 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara tapu kaydındaki hisseleri oranında verilmesine, taşınmazın davacılar adına olan tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme yapıldığını, kanalizasyon hattının döşenmesindeki sorumluluğun BUSKİ Genel Müdürlüğünde olduğunu, bilirkişi raporunda tespit edilen bedelin oldukça yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Büyükşehir Belediye Başkanlığı sınırları dahilinde sulama ve kanalizasyonla ilgili hizmetlerin yürütülmesi görevinin BUSKİ Genel Müdürlüğüne ait olduğunu, BUSKİ Genel Müdürlüğünün bağımsız bütçeye sahip kamu tüzel kişiliğine haiz olduğu, bu nedenle davadaki sorumluluğun da BUSKİ Genel Müdürlüğüne ait olmasına rağmen, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken ... aleyhine açılan davanın kabul edilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davayı BUSKİ Genel Müdürlüğü aleyhine açtıklarını, Mahkemece davayı Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına yönlendirmek için kesin süre verilmesi üzerine tarafta değişiklik yaptıklarını, davaya konu bölgenin ... sorumluluğu altında olduğunu, BUSKİ Genel Müdürlüğünün her ne kadar kamu tüzel kişiliği olsa da söz konusu taşınmazda esas sorumluluk sahibinin davalı ... olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsili talebidir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3. 6100 sayılı Kanun’un 124 ncü maddesinin dördüncü fıkrasında "Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder” düzenlemesi yer almaktadır.

4. Bu açıklama doğrultusunda somut olayın incelenmesi neticesinde; Mahkemece alınan fen bilirkişisi raporunda krokide (A) harfiyle gösterilen 323,00 m²lik alanda kanalizasyon altyapı hattı geçtiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

5. Bu itibarla; kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun davalı BUSKİ Genel Müdürlüğüne ait olduğu gözetildiğinde davalı BUSKİ Genel Müdürlüğünün davaya dahil edilerek işin esasına girilip karar verilmesi gerekirken Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığına yöneltilen davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,