Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1327 K.2025/13226

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., köyü 1090 (yeni 1 61... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.05.2023 tarihli ve 2012/273Esas, 2023/143 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2023 tarihli ve 2023/1788 Esas, 2023/2160 Karar sayılı kararıyla, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda.

Bölge Adliye Mahkemesinin davanın yeniden görülmesi için verdiği kaldırma kararında; davacı idare tarafından karar tarihinden sonra depo kararının yerine getirilmesi sebebiyle usul ekonomisi gözetilerek diğer tüm delillerle birlikte değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmişse de 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinde belirtilen ve usulüne uygun olarak verilen süreler içinde depo kararının gereğini yerine getirmeyen davacı idarenin, yasal süreler geçtikten ve davanın reddine karar verilmesinden sonra söz konusu eksikliği gidermesi nedeniyle,

usul ekonomisi gözetilerek davanın esası hakkında hüküm kurulabilmesi, ancak davalı tarafın bu duruma rıza gösterdiğine dair bir beyanda bulunması halinde kabul edilebileceğini, davanın yeniden görülmesi için verilen kaldırma kararı sonrasında, İlk Derece Mahkemesince yapılan 16.05.2023 tarihli ilk duruşmada davalı vekilinin, davanın reddine karar verilmesi yönünde açık bir beyanda bulunduğu gözetildiğinde, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verildiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı gereğince davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; usul ekonomisi ve davanın geldiği aşama dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, usule uygun verilmeyen sürelerin tekrarlanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesi hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiş ise de davalı idare tarafından işbu dosyada bloke edilen bedelin davalı tarafından bankadan çekilmişse çekildiği tarihe kadar varsa işlemiş nemaları ile davalıdan alınarak davacıya iadesine, çekilmemişse işlemiş nemalarıyla birlikte davacıya iadesi ile İlk Derece Mahkemesinin ikinci kararı gereği taşınmaz yol olarak terkin edilmiş ise taşınmazın önceki maliki olan davalı adına tesciline karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hususları kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına, ayrı bir bent olarak "Davacı idare tarafından işbu dosya nedeni ile bloke edilen 861.683,74 TL davalı tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı idareye verilmesine,

bedel bankadan alınmamışsa bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına" cümlesinin ve yine ayrı bir bent olarak ''İstanbul ili, ..., köyü, 1 61... parsel (eski 1090 parsel) sayılı taşınmaz, önceki kararımız gereği terkin edilmiş ise terkin işleminin kaldırılarak taşınmazın davalı adına tesciline, bu hususta ilgili tapu müdürlüğüne müzekkere yazılmasına'' cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,