Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/13291 K.2025/15140

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait Kocaeli ili, ..., ... 2563 parsel sayılı, 5.680 m² alanındaki taşınmazın önce Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/166 D.İş dosyası ile 875,33 m²lik kısmı için acele kamulaştırma davası açıldığını, 29.12.2017 tarihli bilirkişi raporuna göre 122.546,20 TL acele kamulaştırma bedeli tespit edildiğini, sonra Kocaeli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/8 D.İş dosyası ile 3.574,42 m²lik kısmı için acele kamulaştırma davası açıldığını, 14.02.2019 tarihli bilirkişi raporuna göre 607.651,40 TL acele kamulaştırma bedeli tespit edildiğini, müvekkiline bu kamulaştırma ve kadastro işlemleri sonunda kalan üçgen şeklindeki kısmın kullanıma elverişli olmadığını müvekkiline ait taşınmazın tamamının bedelinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin dava konusu taşınmaza kamulaştırmasız el koymadığını dava konusu yerin köy sınırları içinde arazi niteliğinde bir yer olduğunu, iddianın aksine dava konusu taşınmazın verimsiz, arsa olarak kullanılmayan bir arazi olduğunu, davanın müvekkili idare bakımından husumet yönünden reddilmesi gerektiğini, asla kabul anlamına gelmemekle beraber davanın kabulüne karar verilmesi halinde ise tapu kaydındaki takyidatların bedele yansıtılarak tapu kaydında dava konusu yerin idare lehine yola terkinine/tesciline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için tayin edilen metrekare birim fiyatının 100 TL arttığını, bu miktarın düşük olduğunu, ancak müvekkilinin hak ve menfaatleri bakımından davanın bir an evvel bitirilmesi gerektiği kanaatini, usulen kanun yoluna başvurduklarını beyan etmiştir.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın imar uygulaması görmediği ve tarımsal niteliği korunacak alan kapsamında olmasına rağmen, bilirkişi raporunda arsa olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, dava konusu taşınmazın ve emsal alınan taşınmazın değerlendirme tarihindeki beyan edilen vergi beyanları ile bu taşınmazların bağlı bulundukları cadde veya sokak için belediyelerce emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen metrekare fiyatları ilgili belediyelerden getirtilerek bu değerlere göre verilen metrekare fiyatının mukayese edilmesi gerektiğini, kararda maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücreti belirlenmesinin kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen bilirkişi raporuna göre belirlenen bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi ve artan kısım olan 70 93... parsel yönünden ... Belediyesinin 15.01.2024 tarihli cevabi yazısında yapılaşma izni verilemeyeceğinin belirtilmesi nedeniyle geometrik şekli de dikkate alınmak suretiyle tescile esas kabul edilerek bedel takdirinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi isabetlidir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,