Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/13968 K.2025/15732

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince fark kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. köyü 350,3 51... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlardan 2949 parselin 4850,57 m²lik kısmının Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/539 Esas sayılı dosyası ile davacı kurum tarafından kamulaştırıldığını, bu kez aynı taşınmazın 3830,34 m²sinin kamulaştırılmasının istenildiğini, bu durumda kamulaştırma dışında kalan 119,09 m²lik kısmın kullanılamaz hale geleceğinden %100 değer düşüklüğü meydana geleceğini, acele kamulaştırma dosyasında kamulaştırma bedelinin düşük takdir edildiğini, taşınmazın arsa vasfında olduğunu belirterek taşınmazın gerçek değerinin tespiti ile davacıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın usulden reddine verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazla ilgili olarak Mahkemece müvekkil idare tarafından ödenmesine karar verilen fahiş miktarda yüksek bedelin idarece bütün bütçe imkanları zorlanmasına rağmen ödenememesi gerekçe gösterilerek usul ve kanuna aykırı bir şekilde davanın reddedildiğini, yerel mahkemece kaldırılan 2022/40 Esas sayılı dosyada müvekkil kurum tarafından yatırılan 2.454.997,36 TL fark kamulaştırma bedelinin müvekkil idareye karar kesinleştiğinde iadesine karar verildiğini,

ancak müvekkil kurum tarafından dosyada mübrez acele el koyma dosyasında yatırılan 11.032.840,00 TL acele el koyma bedelinin müvekkil kuruma ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte iadesi yönünde hüküm kurulmamasının hatalı olup kamunun zarara uğramasına neden olacağını, dava konusu taşınmazların hükme esas bilirkişi raporunda vasıflarının hatalı tespit edildiğini, yargılama esnasında taraflarınca ileri sürülen itiraz nedenlerinin değerlendirilmediğini, kamulaştırma bedelinin taşınmazların fiili ve hukuki durumlarına aykırı olarak fahiş hesaplandığını beyan ederek,

usul ve kanuna muhalif olarak eksik inceleme ile verilen hükmün kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilerek dava konusu yerin tapu kaydının idare lehine yola terkinine, tapu kaydındaki takyidatların bedele yansıtılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı uhdesinde bırakılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 27.11.2019 tarihinde açılan davada Mahkemece, ilk verilen 26.11.2021 tarihli kararla kamulaştırma bedelinin yatırılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, devam eden süreçte Dairelerinin kaldırma kararı doğrultusunda belirlenen fark bedelin de usulünce verilen kesin sürelere rağmen depo edilmediği,

aradan geçen zaman içerisinde mağduriyet oluştuğunun açık olduğu gibi davalı vekilinin de 10.01.2025 tarihli duruşma sırasında bedelin yatırılmasına muvafakat etmediklerini belirttiği görülmüş olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/5-1023 Esas, 2024/308 Karar sayılı kararında "...kamulaştırma fark bedelinin davacı idare tarafından bölge adliye mahkemesinin 21.09.2021 tarihli kararından sonra depo edildiği, davalı vekilinin dosyaya yansıyan beyanlarında açıkça davanın reddine karar verilmesine dair bir talebinin bulunmadığı,

hukuki dinlenilme hakkı ve davalının esasa ilişkin beyanları dikkate alındığında direnme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de, bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir..." açıklamalarına yer verilmiş olup, ayrıca davalı vekilinin 10.01.2025 tarihli celsede "davacı tarafa iki kez kamulaştırma bedelini depo etmek üzere kesin süre verilmiş ve ihtaratlar yapılmıştır, buna rağmen bedel depo edilmemiştir, bu nedenle davacı tarafa yeniden süre verilmesine muvafakatimiz yoktur, davanın reddine karar verilmesini talep ederiz," şeklinde beyanda bulunduğu,

ayrıca davacı idarece her ne kadar acele el koyma dosyasında yatırılan bedelin kendilerine iadesi yönünde istinaf başvurusunda bulunulmuş ise de Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2024/11439 Esas, 2025/9418 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere bu yönde iade kararı kurulmaması da yerin görülerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelini bankaya depo etmek üzere tarafımıza yeniden süre verilmesi gerekirken süre verilmeyerek davamız reddedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu ayrıca usul ekonomisi gereği yargılamaya devam edilerek davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,