Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1405 K.2025/12251

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili, ..., ... 132 parsel (ifrazla 2481 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2019 tarihli ve 2018/595 Esas, 2019/537 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2022 tarihli ve 2020/635 Esas, 2022/2449 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yer alması sebebiyle bedelinin arsalara özgü emsal kıyaslaması yapılmak suretiyle tespitinin usul ve kanuna uygun olduğunu, taşınmazın bedelinin tespitinde ...

478 parsel sayılı taşınmazın emsal alındığını, emsal taşınmazın imar durumu, vergi rayiç değeri, konumu ve büyüklüğü göz önünde bulundurularak dava konusu taşınmaz ile kıyaslanmak suretiyle bedelinin 137,00 TL/m² tespit edildiği, Daireye intikal eden yakın parsellerin bedelleri ile kıyaslandığında dava konusu taşınmazın bedelinin emsallerin altında belirlendiğinin görüldüğü,

bu husustaki mahkeme kanaatinin uygun olmadığı düşünülerek emsal taşınmazın %55'i değerinde kabul edilerek metrekare birim değerinin 188,36 TL/m² olarak değerlendirilmesi gerektiğinden istinaf başvurularının kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2022 tarihli ve 2020/635 Esas, 2022/2449 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; kararın davalılardan sadece ... ve ... vekili tarafından istinaf edildiği gözetilmeksizin davacı idare lehine oluşan usulî kazanılmış hak zedelenerek istinafa gelmeyen davalıların payını da kapsar şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği ve aynı kamulaştırma kapsamında Dairemize intikal eden, dava konusu taşınmaza 10 metre mesafede bulunan 2461 parsel sayılı taşınmaz için Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/306 Esas, 2013/597 Karar sayılı dosyasında 02.05.2012 değerlendirme tarihi itibarıyla 175 TL/m² değer biçildiği,

yine 650 metre mesafede bulunan 121 parsel sayılı taşınmaz için Dörtyol 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/675 Esas, 2014/608 Karar sayılı dosyasında 27.11.2013 değerlendirme tarihi itibarıyla 174 TL/m² değer biçildiği ve bu kararların Dairemiz denetiminden geçerek onandığı dikkate alındığında, dava konusu taşınmaz için 18.05.2016 değerlendirme tarihi itibarıyla 188,36 TL/m² değer biçildiği anlaşıldığından yakın konumda bulunan parsellere ilişkin bedellerden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda alınan bilirkişi heyeti raporu ile dava konusu taşınmaza, emsal karşılaştırması yöntemi ile imar parseli olan ...

Mahallesi 313 ada 3 parsel (yeni 1032 ada 2 parsel) sayılı taşınmazın emsal olarak alınarak dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan %68 daha az değerde bulunarak ve %40 düzenleme ortaklık payı da düşülmek suretiyle metrekare birim fiyat olarak 212,79 TL/m² değer biçildiği, belirlenen değerin taşınmazın konumu, özelliklerine göre uygun olduğu, Yargıtay kararında belirtilen parsellerde belirlenen birim fiyatlarla uyumlu olduğu, okunup denetlenen bilirkişi heyeti raporunun yargısal ve bilimsel ilkelere uygun olarak düzenlendiği sonucuna varılmakla hükme esas alındığı,

ayrıca kararı istinaf etmeyen davalılar yönünden müktesep hak gözetilerek kamulaştırma bedelinin ...'a 54.533,80 TL, ...'ya 54.533,80 TL olarak, ilk kararı istinaf etmeyen davalılar ...'na 3.210,00 TL, ...'a 3.210,00 TL, ...'na 3.210,00 TL, ...'na 3.210,00 TL, ...'na 42.805,30 TL olmak üzere toplam 164.712,90 TL olarak belirlendiği, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bedelin derhal ödenmesine karar verildiği,

ayrıca dava 4 aylık süre içerisinde sonuçlandırılmadığından ilk kararı istinaf etmeyen davalılar yönünden tespit edilen bedele dava tarihinden 4 ay sonrası olan 23.03.2018 tarihinden İlk Derece Mahkemesi karar tarihi olan 23.03.2018 tarihine kadar faiz işletilmesine, kararı istinaf eden ... ve ... yönünden ise tespit edilen bedele dava tarihinden 4 ay sonrası olan 23.03.2018 tarihinden Dairenin karar tarihi olan 14.11.2024 tarihine karar yasal faiz işletilmesine,

idarece fazla yatırıldığı tespit edilen bedelin iadesine, davada kendisini vekil ile temsil ettiren bir kısım davalılara karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen vekâlet ücretinin davalı tarafça ödenmesine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; fen bilirkişi raporunun koordinatları içermediğini, dava konusu taşınmazın arsa vasfında kabul edilmesinin hatalı olduğunu, taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, kıymet takdir komisyonu tarafından tespit edilen bedelin uygun olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR