Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/169 K.2025/4411

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gaziantep 10. İş Mahkemesinin 20.09.2024 Tarihli ve 2024/627 Esas, 2024/5 Karar Sayılı Kararı Somut dosyada davacının işe giriş ve işten çıkış bildirgeleri incelendiğinde ... bünyesinde çalıştığının anlaşıldığı, SGK işe giriş ve çıkış bildirgelerinde iş yeri adresinin ... Köyü 101 Ada 3 Parsel .../Bilecik olarak geçtiği, davalı... . Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin bildirilen adresinin ... Mahallesi 1314 Caddesi No:20/1 .../Ankara olduğunun anlaşıldığı, davacının başka bir yerde ve Gaziantep ilinde çalışmadığı, dava dilekçesi içeriğinde açıkça Bilecik'te çalışıldığının beyan edildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Osmaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) 05.12.2024 Tarihli ve 2024/218 Esas, 2024/268 Karar Sayılı Kararı

Somut uyuşmazlıkta davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Mersis adresinin ... Mahallesi 1314.

Caddesi No:20/1 .../Gaziantep olduğu, dava dilekçesinde de davalıya ait bu adresin bildirildiği, SGK işe giriş bildirgesinde gözüken adresin şirket adresi olarak kabul edilmesinin usule ve yasaya uygun olmadığı, resmi adres olarak Mersis adresinin kabul edilmesi gerektiği, bunun yanı sıra dava dilekçesi içeriğinin incelenmesinde davacı işçinin adresinin İstanbul'da olduğu, diğer davalı şirketin olan ... San. Tic. Ltd.

Şti'nin de adresinin Ankara olduğu, davaya konu yapılan işin Osmaneli ilçesinde de yapılmadığı, bu hali ile Osmaneli Mahkemelerinin iş bu davada yetkili mahkeme olmasının mümkün olmadığı, yetkili mahkemenin daha önce yetkisizlik kararı veren Gaziantep 10. İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’n (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun “Yerleşim yeri" başlıklı 51 inci maddesi şöyledir: “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili İş Mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre davalı işveren ...'nin yerleşim yeri adresinin Şehitkamil/Gaziantep olduğu ve bu adresin de Gaziantep İş Mahkemelerinin yargı alanında kaldığı, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın Gaziantep 10. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR