Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/192 K.2025/4578

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1071 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, davalı idarenin usulüne uygun olarak kamulaştırma davası açıp davacının hakkını ödemesi gerekirken Anayasanın 46 ncı maddesi ihlal edilmek suretiyle davacıyı kamulaştırmasız el atma davası açmaya zorladığı yetmiyormuş gibi kamulaştırmasız el atma kararı kesinleşmiş olmasına rağmen halen de meskur 31/b şerhinin kaldırılmadığını ileri sürerek davacının mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tapu kaydında 31/b şerhinin bulunmadığını, davacı tarafından kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı tazminat istemiyle açılan davada ihtiyadi tedbir kararı verildiğini, davanın kesinleşmesi sonucu ihtiyadi tedbir şerhinin etkisinin sona erdiğini, davacının dava konusu taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlanmadığını, davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet vermediğini, bu nedenle davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazda davalı idare lehine konulan şerhin kaldırılmasına verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalı idare aleyhine açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talepli davada, davalı idarenin haklı ve meşru talebi ile Elmalı Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından taşınmazın üçüncü kişilere devir ve temlikini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, 31/b şerhi ile ihtiyadi tedbirin farklı olduğunu, ihtiyadi tedbir kararının nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğini, davanın reddi gerektiğini, davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet vermediğini,

davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi halinde seri davalarda hükmedilecek vekâlet ücreti oranlarının uygulanması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında görülen kamulaştırmasız el koyma nedeniyle tazminat davasında 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi gereğince taşınmazın devir ve temlikinin önlenmesi için kamulaştırma şerhi konulmasına karar verildiği, söz konusu davanın kabulle sonuçlanıp taşınmazın 114,57 m2lik kısmı üzerinde davalı idare lehine irtifak hakkı tesisine ve bedelinin davalı idareden tahsili ile davacıya ödenmesine dair kesin olmak üzere karar verildiği, aradan bir yıldan fazla süre geçtikten sonra eldeki davanın açıldığı,

taşınmazın tapu kaydındaki şerhin mülkiyet hakkını sınırlandırdığından bu şerhin kaldırılmasına ilişkin işbu davayı açmakta davacının hukuki yararı bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı, seri davanın yasal şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,