Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/220 K.2025/12376

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Artvin ili, ... ilçesi, ... Mevki 4 73... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal seçiminin hatalı olduğunu, emsalin eski tarihli bir satış olduğunu, 4 08... parsel ve 4 72... parsel sayılı emsal taşınmazların satışının kamulaştırma işlemine başlanmasından sonra gerçekleştiğini, kat mülkiyetine geçmiş taşınmazların emsal olarak alınamayacağına ilişkin Yargıtay kararlarının olduğunu, 2 37... parsel sayılı taşınmazın heyelanlı sahada bulunması ve düzgün bir geometriye sahip olmamasına rağmen dava konusu taşınmazdan daha yüksek fiyat belirlenmesinin hatalı olduğunu, ... ilçesinde emlak vergisine esas arsa değerinin son yıllarda yüksek artış yapıldığını,

bilirkişilerin de bu değerlere yaklaşma çabası içinde olduğunu, arsa vergi değeri yoluyla yapılan alım-satımların piyasa değerini yansıtmadığını, kamulaştırmadan kaynaklı piyasa değerlerinin yüksek tutulmaya çalışıldığını, bu yöndeki itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda özellikle imarla ilgili puanlamalarda büyük hesap hataları yapıldığını, arsa değerleme tablosu İmar Özelliği parametresinde cüzi bir değer azalışı yapılıp ortalama emsal taşınmazların birim fiyatının yüksek çıkması hedeflendiğini, lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını,

kamulaştırma bedeline faiz işletilmesi hukuka aykırı olduğunu belirterek kararının kaldırılması talep edilmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişilerin dava konusu taşınmazın metrekare fiyatını belirlemek için uygulamış olduğu emsal taşınmaz kıyaslamasında, taşınmazlar üzerindeki yapı hesaplamalarında ve ağaç bedeli hesaplanmalarında hata yaparak kamulaştırma bedelini gerçek değerin altında hesapladıklarını, 2 37... parsel sayılı taşınmazın emsal olarak seçilmesinin Yargıtay yerleşik içtihatlarına ve kanunlara uygun olmadığını, dava dosyası arasına sundukları 13 adet emsal taşınmazdan sadece 4 08... parsel sayılı taşınmaz emsal olarak incelemeye alındığını,

aynı nitelik ve özellikteki birbirine komşu arsaların aynı yıl içerisinde 3 kat değer farkının oluşmasının mümkün olmadığını, Yusufeli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/27 Esas sayılı dosyasında Yusufeli ... ... köyünde kain 1 30... ve 2 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırmalarda 2006 yılı değerleri ile arsa metrekare bedelinin 874,00 TL olarak belirlenerek Yargıtay incelemesinden geçerek onandığını, Yusufeli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/657 Esas,

2016 / 295 Karar sayılı kararı ile ... ilçesi su kavuşumu mevkiinde yapılan kamulaştırma işlemi ile ilçe merkezine 8 km uzaklıkta dava konusu taşınmazlar olan ve imar planında park ve piknik alanı olarak işaretlenmiş taşınmaz için 978,00 TL/m² değer verildiğini, dosyaya sundukları emsallerin bilirkişilerce incelenmesini talep ettiklerini, dava konusu taşınmazların ve emsal taşınmazların mukayesesinde bilirkişi kurulunun parsel büyüklüğü gerekçesi ile dava konusu taşınmazlara değer azalışı vermesinin hatalı olduğunu, verilen değer artışlarının yeterli olmadığını,

asgari vergi beyan değerlerine göre emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değersiz olduğunu, emsal taşınmazın imar parseli, dava konusu taşınmazın kadastro parseli olması gerekçesi ile düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmasının yasal olmadığını, taşınmazların arazi emlak vergi beyan değerinin 1860 TL/m² olduğunu, belirlenen arsa bedelinin bu bedelden düşük kaldığını, taşınmaz üzerinde bulunan binalara yönelik yapılan hesaplamalarda taşınmazların yaşı olduğundan yüksek alınarak yüksek oranda yıpranma payı düşüldüğünü, taşınmazın üzerinde bulunan yapıların grupları, çeşitleri ve yıpranma paylarının yanlış belirlendiğini,

yapı metrekare birim fiyatlarının da eksik hesaplandığını, raporlarda karar tarihi itibari ile 2022 bina yapım maliyet verileri yerine 2021 verilerinin dikkate alınmasının hatalı olduğunu, taşınmazların üzerindeki yapıların değeri belirlenen kıymet takdir raporlarında belirlenen bedellerden daha düşük hesaplandığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak,

taşınmaz üzerindeki yapıya ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek ve kapama meyve ağaçlarına kaim değer yöntemine göre değer biçilerek zemin bedeline eklenmesinde ve davacı idare lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesinde, 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi gereğince açılan tespit ve tescil davalarında değerlendirmenin aynı kanunun 15 inci maddesi uyarınca dava tarihindeki verilere göre yapılmasında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak, adil ve hakkaniyete uygun olarak belirlenen bedelin davalıya ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR