Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/238 K.2025/12311

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ..., ... Mahallesi 4619 ada 13 parselde müvekkilinin hisse sahibi olduğunu, taşınmazın imar planında idari tesis alanı olarak ayrıldığını ve 702 nci sokak kapsamında stabilize malzeme serilerek fiilen el atıldığını ileri sürerek belirlenecek kamulaştırmasız el atma tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle;davanın husumetten reddi gerektiğini, fiilen el atılmayan dava konusu taşınmaz yönünden tazminat şartlarının oluşmadığını, emsalin uygun olmadığını, dava konusu taşınmazın bir kısmına çevredeki firmalar tarafından inşaat malzemeleri konulmuş ve bir kısmına da çevredeki araçlar park etmiş olup müvekkili idare tarafından el atılmadığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın bir kısmına fiilen stabilize yol olarak el atıldığı, kalan kısmın idari tesis alanı olduğu, el atmanın kamusal nitelikte ve kalıcı olduğu tespit edilip arsa niteliğine uygun olarak emsal karşılaştırması yapılarak değer biçildiği, dava konusu taşınmazın fen bilirkişisinin 05.12.2022 tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 150,64 m²'lik kısmına stabilize serilmek suretiyle fiilen el atıldığı, el atmadan sorumlu idarenin davalı ... olduğu,

fiilen el atılmayan (B) harfi ile gösterilen kısmın onaylı imar planında "İdari Tesis Alanında" bırakıldığı, ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 20.09.2012 gün ve 983 sayılı kararına istinaden taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idarenin davalı ...

Belediyesi olduğu, fiili olarak el atılmış bölümün yanında fiilen el atılmayan, imar planı kapsamında hiç bir işlem yapılmayarak ve suskun kalınarak davacının mülkiyet hakkının gereği olan tasarruf yetkisinin sonlandırdığından bu bölümün bedelinin de sorumlu idare davalı ...

Başkanlığından tahsilinin yerinde olduğu belirtildikten sonra emsal taşınmazın eksik üstün yönleri karşılaştırılıp vergiye esas rayiç bedele ters oranlı olmayacak şekilde değeri belirlendiğinden istinaf itirazları yerinde görülmediği belirtilerek 26.11.2022 tarihli Resmî Gâzete yayımlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 7421 sayılı Kanun'la 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4;

"Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir" düzenlemesi gereğince nispi harca hükmedilmesi gerektiğinden kamu düzeni gereğince maktu harç yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak m² birim bedelinin belirlenmesi ve fiilen el atılan alanlar ile birlikte proje bütünlüğü gereği kalan bölümlerin de bedelinin alınan rapor uyarınca davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR