Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/265 K.2025/7381

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacılar ... ve ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davacılar ..., ... ve ...'ın davaları yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... vd. ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçelerinde; müvekkillerinin maliki oldukları ... köyü, 2 65... parselde kayıtlı A blokta ortak alana, mimari proje ve yönetim planına aykırı olarak müdahale edildiğini, müvekkillerine ait ortak alanlara (kömürlüklere ve merdiven boşluğuna) davalılar tarafından daire yapıldığını, bu dairelerde oturmakta olan kiracı bulunduğunu, davalı müteahhit ...'ın müvekkillerinin eklentisi olmasına rağmen kömürlükleri iki adet daireye çevirdiğini, bu çevirdiği dairelerden bodrum kat daire 2'yi diğer davalı ...'a sattığını, yine kömürlüklerin altında göstermelik şekilde 3.bodrum kat yapıldığını,

bu katın binanın statiğini etkilediğini, bu katın iptal edilerek doldurulmasını ve duvar örülmesi ile eski hale getirilmesini talep ettiklerini belirterek ortak alan ve eklentilerine müdahale edip daireye çeviren davalı ... ile bodrum 2. kata hukuka aykırı şekilde yapılan daireye ... adlı kiracıyı bulundurmak suretiyle bu daireye müdahale eden kat maliki ...'ın yaptığı müdahalenin önlenmesine karar verilmesine, proje ve eklerine, imar kanununa, yönetim planına aykırı şekilde yapılan yerlerin eski hale getirilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davaya karşı husumet itirazında bulunduğunu, davaya konu binadaki 2 nolu daireyi 16.11.2017 tarihinde tapudan tescil ile satın aldığını, projede ve iskanda 3 katlı binanın 4 katlı yapılmış olduğunu, bodrum 2. kattaki kömürlüklerin birleştirilerek iki adet kaçak daire yapıldığını, bu dairelerin kendisi satın aldığında bulunduğunu ve kiraya verilmiş vaziyette içinde oturan kiracının bulunduğunu, 01.01.2018 tarihinden itibaren de ... adlı kiracıdan tarafına ait olan kömürlüğün m²si oranınca kira aldığını, herhangi bir işgalinin ve ediniminin bulunmadığını,

bu nedenle husumet itirazında bulunduğunu, ayrıca davacıların bahse geçen aykırılıkları dairelerini satın aldıkları tarihten beri bildiklerini, 2013-2014 tarihinden beri binanın bugünkü haliyle kiracılarının olduğunu, yine Ek-1, EK-5 ve Ek-6 nın kömürlüklerinin bulunduğu bölümde de aynı sorunların olduğunu, ancak her nedense bu husustan bahsedilmediğini, imar affına başvurarak tüm sorunların uzlaşı ile çözüleceğini, kendisi adına imar affına başvuruda bulunarak fiili durumu hukuki duruma getirmek için yapı kayıt belgelerini aldığını,

tüm anlatılanlar doğrultusunda tarafınca herhangi bir el atma olmadığından davacı ile de aynı hukuki durumda bulunduğundan davaya husumet itirazlarını sunduğunu, tarafına haksız olarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.10.2020 tarihli ve 2018/380 Esas, 2020/360 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.12.2021 tarihli ve 2021/523 Esas, 2021/1788 Karar sayılı kararıyla;davalı ...'ın kat maliki olmaması sebebiyle onun hakkındaki davanın pasif husumetten reddinin gerektiği gerekçesiyle davalı ...'ın istinaf başvurusunun kabulüne, davalı ...'ın ise istinaf başvurusunun reddi ile sözü edilen hususlar yönünden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 2 nci alt bendi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda: hükmün infaza elverişli olmaması gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.09.2022 tarihli ve 2022/1081 Esas, 2022/1677 Karar sayılı kararı ile uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak, davanın davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda. Mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulduğu ancak gereklerinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Şöyle ki. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun (634 sayılı Kanun) 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, kat maliki kendi bağımsız bölümünde ana yapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapamaz.

Tavan, taban veya duvar ile birbirine bağlantılı bulunan bağımsız bölümlerin bağlantılı yerlerinde, bu bölüm maliklerinin ortak rızası ile ana yapıya zarar vermeyecek onarım, tesis ve değişiklik yapılabilir.

Buna göre kat maliki, kendisine ait olan iki bağımsız bölümün tavan, taban veya duvar ile birbirine bağlantılı bulunan bağımsız bölümlerin bağlantı yerlerinde ana yapıya zarar vermeyecek onarım, tesis ve değişikliği diğer kat maliklerinin rızasını almaksızın yapabilme olanağına sahiptir.

Bu sebeple; davalıya ait 2 numaralı bağımsız bölümün eklentisi olan kömürlük kısmının içerisinde yapılan değişiklikler açısından ana yapıya zarar verip vermediği ve ana yapının statiğini etkileyip etkilemediği davalının 634 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi uyarınca yapmış olduğu değişikliklerin bu kapsamda izne tabii olup olmadığı her bir değişiklik için ayrı ayrı değerlendirilmek sureti ile bilirkişi tarafından tespit edilmeden bu yöndeki istemin kabulüne karar doğru görülmediği ve bodrum kata indirilen bina iç merdiven sahanlığının eski hale gelmesi talebi açısından,

bu aykırılığı davalının yapıp yapmadığı veya sadece onun bağımsız bölüm ya da eklentisine ilişkin olup olmadığı araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirdiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulh sözleşmesi uyarınca davayı takipten vazgeçen davacılar ... ve ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacıların davası yönünden davalı ... ortak alanı işgalini sona erdirdiğinden davanın konusuz kalması nedeniyle davacılar ..., ... ve ...'ın davaları yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... vd. ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...’ın 2 No.lu bağımsız bölümünün eklentisi olanın kömürlük olmadığını, davalının 2 kapı numarası ile numaralandırılan kanuna aykırı şekilde daireye çevrilen yerde 43 m²lik dairesine eklentisi olan kömürlüğün yer aldığını, bu yerin tamamının davalının bağımsız bölümünün eklentisi olmadığını, davacıların da kömürlük yerlerinin olduğunu, davalı tarafça projeye aykırı olarak cephe duvarlarının kırıldığını, zemin döşemesinin değiştirildiğini, projede yer almayan balkon döşemesi imalatının yapıldığını,

bu hususlarda verilen bir iznin olmadığını ve bu imalatların halen kaldırılmadığını, sunulan flash bellekteki videonun tek taraflı olarak çekildiğini, muvafakatimiz olmaksızın dosyaya sunulduğunu, keşif yapılması gerektiğini, hukuka aykırılığın halen devam ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkilinin dava konusu binadaki aykırılıklar bakımından aynı durumda olduğunu, ikisinin de aynı aykırılıkları taşıyan binadan daire satın aldıklarını; ancak kararda düzeltilmesi gereken bir aykırılıktan bahsetmeden müvekkilin sadece davalı olması nedeniyle davanın maddi neticelerinin tamamından sorumlu olduğuna hükmedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilmesi hususundadır.

2. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür

2. Dosya kapsamında bulunan davalı ...'ın yapı kayıt belgesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 27.10.2022 tarihli evrakı ve Çanakkale Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Yapı Kayıt Belgesi Değerlendirme Komisyonu'nun 14.10.2022 tarihli kararından ... Belediye Başkanlığının 29.09.2022 tarihli yapı tatil zaptında belirtilen mimari projeye aykırı imalatların kaldırıldığı ve yapının eski hale getirildiği mührün 28.09.2022 tarihinde kaldırıldığı anlaşılmakla sulh olmayan davacıların davası yönünden davalı ... ortak alanı işgalini sona erdirdiğinden davanın konusuz kalması nedeniyle davacılar ..., ... ve ...'ın davaları yönünden davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR