Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2688 K.2025/14397

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... köyü 12 02... parsel (yenileme ile 15 35... ve 190 parsel) sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.01.2019 tarihli ve 2018/619 Esas, 2019/26 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 24.01.2019 tarihli ve 2018/619 Esas, 2019/26 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2021 tarihli ve 2019/2610 Esas, 2021/3126 Karar sayılı kararı ile ... Başkanlığı yazısında 8183 parselin bir kısmının 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde yolda kaldığı, bir kısmının 1/5000 ölçekli ... Planında özel mahsul alanında kaldığı, 1202 parselin ise 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı sınırı dışında kaldığı, 1/5000 ölçekli ...

Planında özel mahsul alanında kaldığı, belediye mücavir sınırları içerisinde kaldığının bildirildiği, 8183 parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan değerlendirmede, arsa niteliğindeki taşınmaza dava tarihinden öncesine ait özel amacı olmayan emsal satış esas alınmak suretiyle eksik ve üstün yanları karşılaştırılarak değer biçilmesinin isabetli olduğu, 1202 parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan değerlendirmede dava konusu yerin sulu zeytinlik olduğunun bilirkişi kurulunca tespit edildiği,

dava konusu yerin sulu tarım yapılan alan olduğu ve su kaynağının da yeterli olduğunun tespit edildiği sulu arazi için uygulanan kapitalizasyon faiz oranı dikkate alınıp taşınmazın Yargıtay'ın zeytinliklerdeki ortalama üretimi dikkate alınıp metrekare birim bedelinin belirlendiği ve taşınmazın değerine etki eden objektif unsurlar olan Bursa merkeze yakın olması,

yerleşim yerlerine, altyapı hizmetlerine, ana arterlere, ihracat ve ithalat merkezlerine, soğuk hava depolarına ve zeytin haline yakın olması bir bütün halinde gözetilerek %150 objektif değer artışı oranı makul ve uygun bulunduğundan bu yöndeki davacı istinafları reddolunması gerektiği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2021 tarihli ve 2019/2610 Esas, 2021/3126 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden dava konusu taşınmazların bulunduğu bölgede 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 22 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları sonucu dava konusu taşınmazların 15 35... ve 190 parsel sayılı taşınmazlar olarak tapuya tescil edildikleri ve yüzölçümlerinin değiştiği anlaşılmakta olup, yenileme çalışmaları sonucu oluşan yeni tapu kaydı ve kadastro krokisi ilgili ...

Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüklerinden getirtilip, yenileme sonrası kamulaştırılan alanların ölçekli kroki üzerinde gösterilmesi için fen bilirkişisinden ek rapor alındıktan sonra, bu alanların değiştiğinin tespit edilmesi halinde yenileme sonrası oluşan yüzölçümüne göre kamulaştırma bedelinin yeniden tespiti için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması sağlanmadan eksik incelemeyle karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu 15 35... parsel sayılı taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazla ilgili kamulaştırılan alan bozma kararı öncesi ile aynı olmasına rağmen raporda fark bedel hesaplanmasının yerinde olmadığını, emsal seçimi ve karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, taşınmazların zeytinlik vasfında tapuda kayıtlı olup, 1/5000 ölçekli ... Planında özel mahsul alanı olarak tanımlandığını, arsa olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu taşınmazlara %200 oranında uygulanan objektif değer artışının çok yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,