Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2841 K.2025/7646

Taraflar arasındaki aidiyetin tespiti ve kat irtifakı tesisine ilişkim davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Dosyanın incelemesinden; davacı vekilince Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/24 Esas sayılı dosyasında davanın açıldığı, Mahkemece 23.01.2019 tarihinde dosya üzerinden yapılan değerlendirmede davanın görev nedeniyle usulden reddine, Mahkemenin görevsizliğine ve görevli mahkemenin Erzurum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği, verilen karardan sonra karar henüz kesinleşmeden davacı vekili tarafından sunulan 12.04.2019 tarihli dilekçe ile "dava mükerrer olarak açıldığından davadan feragat ediyoruz." şeklinde beyanda bulunulduğu,

yine sunulan 13.04.2023 tarihli dilekçe ile vefat eden davalı ... 'nin mirasçılık belgesi dosyaya sunularak mirasçılarının davaya dahil edildiği, verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin 23.05.2023 tarihinde kesinleştiği, bilahare dosyanın Erzurum 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/151 Esasına kaydedildiği, ve Mahkemece yapılan yargılamada davacı vekilinin sunmuş olduğu 12.04.2019 havale tarihli dilekçesi doğrultusunda açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından bu karara karşı istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davadan feragatin; yanılma, aldatma ve korkutma nedenleriyle iptali ayrı bir dava açılarak ileri sürülebileceği gibi irade bozukluğu nedenleriyle feragatin geçersiz olduğu aynı dava içinde de ileri sürülebilir. Bu durumda Mahkemece iddiaya ilişkin deliller toplanarak feragat beyanının hukuki bir sonuç doğurup doğurmayacağı hakkında karar verilmesi gerekmektedir.

Ne var ki, böyle bir inceleme yapılıp karar verilebilmesi için öncelikle feragat beyanının irade bozukluğu nedeniyle geçersiz olduğunun ileri sürülmesi gerekmekte olup, bu konuda Mahkemece kendiliğinden inceleme yapılması olanaklı değildir. Nitekim aynı hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.10.2022 tarihli ve 2021/8-284 Esas, 2022/1371 Karar sayılı kararında da vurgulanmıştır.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2023/4-194 Esas, 2024/365 Karar sayılı kararı) Davacı vekilince 12.04.2019 tarihli dilekçede davanın mükerrer olarak açıldığı beyan edilmekle; bu durumda dava konusu haktan vazgeçme sonucu çıkarılamayacağı gibi feragatin kayıtsız ve şartsız olduğundan da bahsedilemeyeceğinden olsa olsa Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında da işaret edilen yanılma hali söz konusudur.