Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2878 K.2025/12616

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Şırnak ili, ..., ... köyü 1 82... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve göl alanı olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz için hesaplanan birim fiyata %40 objektif değer artışı ilave edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda belirtilen objektif değerlerin, kapitalizasyon faiz oranının tespitinde nazara alınabilecek unsurlar olduğunu, arazinin rantı ile satış değeri arasındaki oranı ifade eden kapitalizasyon faiz oranın belirlenmesinde, arazinin verimine ve satış değerine etkili olabilecek faktörlerin dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ve üzerindeki yapıların değerinin hesaplanmasında hataya düşüldüğünü, taşınmaz üzerindeki yapının ... yapılardan olmasına karşılık bilirkişi raporunda ... yapı olarak kabul edilmesi ve hesaplamanın buna göre yapılmasının hatalı olduğunu, taşınmazın değeri hesaplanırken %70 amortisman payı kesilerek hesaplama yoluna gidilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, taşınmazda bulunan evlerin, ahırın ve tel çitin metrekaresinin eksik ölçüldüğünü, bilirkişi raporunda buğday samanın birim fiyatını, 0,10 TL üzerinde hesaplanmış olmasının gerçeği yansıtmadığını,

usul ve kanuna da aykırı olduğunu, objektif değer artışının eksik uygulandığını, kapitalizasyon faiz oranının yüksek uygulandığını, kapitalizasyon faiz oranın %4 olarak alınması gerekirken %5 olarak belirlenmesi ve bu orana göre rapor hazırlanmasının yerinde olmadığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile bilirkişi raporunda davaya konu taşınmazın dava tarihi itibarıyla sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek buğday (saman) ve karpuz münavebesinin uygulandığı, taşınmaza %5 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulandığı, dava konusu taşınmaz için %40 oranında objektif değer artışı uygulanarak metrekare birim değerinin 22,76 TL olarak hesaplandığı, bu metrekare birim değeri üzerinden dava konusu taşınmazın değerinin tespit edildiği Mahkemece de bilirkişi raporundaki miktar üzerinden davanın kabulüne karar verildiği,

dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatlara ve zemin bedeline usulünce değer biçilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu kanaati ile taraf vekillerinin istinaf başvuralarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlk Derece Mahkemesince Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna göre hesaplanan fark kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi için davacı idare vekiline 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca süre verilip bedel bloke ettirildikten sonra davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, bedel bloke ettirilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR