Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3005 K.2025/17701

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 8 inci maddesine dayanan anlaşma yoluyla tespit edilen kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeniyle faiz alacağının ve kamulaştırma nedeniyle geri kalan bölümlerde oluşan değer düşüklüğünün tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; .. ili, ..., ..

Mahallesi 44 32... nolu parselin davalı tarafından kamulaştırıldığını, tarafların 20.10.2020 tarihinde kamulaştırma bedeli olarak 11.264.968,00 TL olacağı hususunda uzlaştıklarını, 17.12.2020 tarihinde Kırşehir Tapu Müdürlüğünde davalı idare adına tescil yapıldığını, uzlaşılan kamulaştırma bedelinin 02.03.2021 tarihinde davacıya ödendiğini, öte yandan, davacıya ait parselin tamamının 22.393,00 m² iken taşınmazın 20.481,76 m²'sinin kamulaştırıldığını, geriye kalan 1.911,24 m²lik yerde kamulaştırma işlemi nedeni ile değer kaybı meydana geldiğini,

bu nedenlerle kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeni ile 11.264.968,00 TL'ye 17.12.2020 tarihi ile 02.03.2021 tarihleri arası kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin işletilerek bilirkişi marifeti ile hesaplanacak ıslah dilekçesi ile birlikte toplam 438.548,75 TL faiz bedelinin ve kamulaştırma işleminden geriye kalan 1.911,24 m² lik alanda kamulaştırma işlemi nedeni ile meydana gelen değer kaybının davalı idareden tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'un satın alma başlıklı 8 inci maddesine eklenen değişik altıncı fıkra gereğince satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamayacağını, kamulaştırmadan arta kalan kısmının kıymetinde kamulaştırma sebebiyle değer azalışının olmadığını davacı ... tarafından bu hususun imzalanarak kabul edildiğini, kamulaştırma bedelinin geç ödendiğinden bahisle dava açılmasının mümkün olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 438.582,75 TL kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeniyle faiz alacağının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, değer kaybı yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın yanlış olduğunu, idarenin makul süre içerisinde uzlaşma tutanağında belirtilen kamulaştırma bedelini davacıya ödediğini, geç ödendiği kabul edilse bile 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi uyarınca, anlaşma tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 45 günün bitim tarihinden itibaren ödenen tarihine kadar geçen süre için istenebileceğini, faiz bedelinin fazla olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen satın alma tutanağında sadece 20.10.2020 tarihinin yazılı olması, davacı tarafın da belgenin bu tarihte düzenlendiğini belirtmesi,

davalı idarenin dayandığı 09.12.2020 tarihine ilişkin dosya içerisinde hiçbir belge olmaması hususları göz önüne alındığında, tarafların imzasını içerir satın alma belgesinin 20.10.2020 tarihinde düzenlendiğinin kabulünün zorunlu olduğu ve bu tarihten itibaren işleyecek 45 günün sonunun 04.12.2020 tarihi olduğu ve bu tarihten itibaren ödemenin yapıldığı 02.03.2021 tarihleri arası için faiz istenebileceği ancak davacı tarafça tescilin yapıldığı 17.12.2020 ile ödeme yapıldığı 02.03.2021 tarihleri arası için faiz istendiğinden,

istemle bağlı kalınarak bu tarihler arasındaki dönem için kamu alacakları için uygulanan en yüksek oranda faiz hesaplanıp, davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesine dayanan anlaşma yoluyla tespit edilen kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi nedeniyle faiz alacağının bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazın 25.10.2018 tarihinde kamulaştırılmasına karar verildiği, davacı ile davalı idare arasında 20.10.2020 tarihli uzlaşma tutanağı imzalandığı, taşınmazın 17.12.2020 tarihinde tapuda davalı idare adına tescil ve terkin edildiği, kamulaştırma bedeli olan toplam 11.264.968,00 TL'nin 02.03.2021 tarihinde yatırıldığı, davacının kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi sebebiyle eldeki davayı açmakla hukuki yararının bulunduğu anlaşılmakla, alınan bilirkişi raporu uyarınca belirlenen faiz alacağının davacıya ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,